[Przy ulicy Odzieżowej, która w tym czasie nosiła nazwę Dużej Ulicy Ceglanych Bud (Grosse Ziegelscheunstrasse), działała niewielka fabryka tytoniowa Kohlweck & Company. W 1874 roku odwiedził ją berliński kupiec, współwłaściciel dużej hurtowni cygar Loeser und Wolff. Bernard Loeser namówił Kohlwecka do sprzedaży części udziałów i tak powstała spółka Kohlweck und Loeser.
Wkrótce wykupił 100 proc. udziałów w spółce, stając się jej jedynym właścicielem, lecz za aprobatą berlińskiego wspólnika, Karla Wolffa, fabryce dał znaną w całym kraju, a nawet w Europie markę „Loeser und Wolff”. Już w drugiej połowie XIX wieku przemysł tytoniowy był obok przemysłu metalowego najdynamiczniej rozwijającym się w Elblągu. Zanim przybył tu Loeser, w mieście działały trzy fabryki tabaki i cygar, zatrudniające łącznie ok. 200 pracowników. Po wejściu Loesera do biznesu, zatrudnienie zaczęło gwałtownie rosnąć, by w 1895 roku osiągnąć wielkość 1,5 tys. osób. Były to głównie młode kobiety zatrudnione przy zwijaniu cygar. Z małej fabryczki w ciągu dziesięciu lat Loeser uczynił potężny zakład. W latach 1880-82 wybudował imponujące jeszcze dziś potężne fabryczne hale u zbiegu ulic Odzieżowej i Królewieckiej. Zatrudnienie wzrosło do granic możliwości elbląskiego rynku. Dalekowzroczny kupiec w 1885 roku wybudował więc fabrykę w Braniewie. Kolejne fabryki wybudowano już po śmierci Loesera - w Malborku i Starogardzie Gdańskim. W 1900 roku zakłady w Elblągu i Braniewie zatrudniały 2 tys. osób, produkowały rocznie około 100 milionów cygar. Wysoka jakość cygar, produkowanych początkowo wyłącznie z importowanych z Jawy i Sumatry tytoni, wpłynęła na wielki sukces handlowy firmy. Sprzedaż rosła, firma „Loeser und Wolff” eksportowała swoje wyroby do Europy, Afryki, Azji, a nawet do Japonii. W latach następnych uruchomiono uprawy tytoniu w okolicach Sadlinek i Ryjewa. W 1881 Bernard Loeser z powodzeniem zaprezentował swoje cygara na wystawie światowej w Melbourne. Firma miała bardzo dobrą markę i była chlubą Elbląga. Znana była także z nowatorskich rozwiązań i świadczeń socjalnych. Dla uczczenia 25-lecia fabryki w Elblągu, w 1899r. dotychczasową Małą Ulicę Ceglanych Bud nazwano Loeserstrasse. Bernard Loeser zmarł 2 maja 1901. Wspólnik Loesera, Karl Wolff zmarł rok później. Do 1937 roku firma znajdowała się w rękach spadkobierców. W ramach „aryzacji” przedsiębiorstwo przejęte zostało przez zamieszkałego w Berlinie długoletniego dyrektora spółki - Waltera Beyera i nazwane Walter Bayer. Hitlerowcy zmienili też nazwę elbląskiej ulicy Loesera na Zigarrenmacherstrasse (Wytwórców Cygar). Koniec wojny był jednoznaczny z końcem wielkiej firmy tytoniowej w Elblągu, Braniewie, Malborku i Starogardzie Gdańskim. Ale sama firma przestała istnieć w Niemczech dopiero 30 czerwca 1983 roku – autor Juliusz Marek
(źródło).
[fotoc]Pracownice w fabryce cygar Loeser & Wolff w Elblągu
Paczki do Japonii
Od dzisiaj przyjmowane są paczki dla niemieckich więźniów przebywających w Japonii. Transport będzie przebiegał przez Szwecję i Rosję (ENN, sobota, 13.02.1915 r.).
Uczniowie zwolnieni ze szkoły na czas prac rolnych Z powodu braku siły roboczej do pracy w polu uczniowie będą w tym roku zobowiązani do wykonywania prac rolnych w większym zakresie niż to było w czasach pokoju. Oczywiście chodzi tutaj o starsze dzieci. Z tego względu poszczególne zarządy szkół upoważniły już teraz inspektorów szkół oraz rektorów szkół ludowych do zwolnienia z obowiązku szkolnego chłopców ostatnich czterech i dziewczynek ostatnich trzech klas na zlecenie rodziców lub opiekunów od momentu upraw wiosennych do zakończenia wojny, a na pewno do 1 listopada. Urlop zostanie udzielony na czas, w którym przypadają pilne prace rolne takie jak: uprawa pól, plewienie chwastów, sianokosy, zbiór buraków, zbiór zboża czy wykopki itp. Zwolnienie z obowiązku szkolnego ma zostać udzielone na czas określony, w razie konieczności może zostać przedłużone (ENN, piątek, 19.02.1915 r.).
Zakaz zakupu i sprzedaży koni W myśl oficjalnego komunikatu w prowincji Prus Wschodnich i Zachodnich na wschód od Wisły zabrania się zakupu koni przez osoby cywilne oraz ich sprzedaży osobom cywilnym przez naddowódców. Zakaz ten nie dotyczy sprzedaży i zakupu koni w placówkach wojskowych. Za złamanie zakazu grozi kara do jednego roku więzienia (ENN, sobota, 20.02.1915 r.).
Nabożeństwo dziękczynne także w kościołach katolickich Biskup warmiński wydał następujący komunikat: „Sławne zwycięstwa naszych dzielnych oddziałów, które uwolniły naszą prowincję ze szponów wroga, powinny skłonić nas do podziękowań za nie Bogu. Dlatego też w najbliższą niedzielę, 21 bieżącego miesiąca odbędzie się nabożeństwo dziękczynne w intencji uwolnienia Prus Wschodnich, a po sumie odśpiewane zostanie uroczyste Tedeum [Wczesnochrześcijański hymn modlitewny. Hymn ten pozostaje w ciągłym użyciu przez Kościół katolicki, znajduje się w liturgii godzin i jest odśpiewywany przy szczególnych okazjach – Wikipedia] (ENN, sobota, 20.02.1915 r.).
Koncert na cele Czerwonego Krzyża Ostatni koncert na cele Czerwonego Krzyża przyniósł kwotę 117,90 marek. Dyrektor muzyczny Rasenberger przekazał Czerwonemu Krzyżowi łączną kwotę 2 907,90 marek, którą uzbierano podczas wszystkich organizowanych przez niego koncertów (ENN, poniedziałek, 22.02.1915 r.).
W japońskiej niewoli Do Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża, do Biura Pośrednictwa ds. Więźniów Wojennych w Genewie (Szwajcaria) z japońskiego obozu koncentracyjnego w Osako wpłynęła lista z wykazem więźniów z dnia 10 bieżącego miesiąca, z której można wyczytać, że w obozie tym przebywa artylerzysta służący w marynarce Bruno Heisler i jest cały i zdrowy. Ojciec Heislera przebywa w Elblągu (ENN, poniedziałek, 22.02.1915 r.).
Publikujemy teksty przypominające wydarzenia z 1915 roku, dziejące się w naszym mieście i okolicach. Dziś wiadomości z lutego 1915. Przeglądamy stare numery „Elbinger Neueste Nachrichten”, korzystając ze
zdigitalizowanych zasobów Biblioteki Elbląskiej.
