Sześć dekad z formami. Jak będzie wyglądał jubileusz?

19
21.03.2025
Sześć dekad z formami. Jak będzie wyglądał jubileusz?
Fragment odrestaurowanej formy przestrzennej Jerzego Federowicza. Fot. TB, arch. portEl.pl
W 2025 roku obchodzimy 60. rocznicę pierwszego Biennale Form Przestrzennych, o czym przypomina w swojej interpelacji Antoni Czyżyk (KO). Co będzie się działo w mieście w związku z tą rocznicą?

Antoni Czyżyk przypomina, że w związku z Biennale Form Przestrzennych łącznie w przestrzeni miasta powstało ponad 50 obiektów, większość możemy oglądać do dziś. W swojej interpelacji wiceprzewodniczący RM pyta, na jakim etapie są prace związane z odnowieniem form, a także o kwestię podświetlania form przestrzennych.

W odpowiedzi prezydent Michał Missan przypomina najpierw, że „Centrum Sztuki Galeria EL po raz piąty została beneficjentem programu ministerialnego Rzeźba w przestrzeni publicznej dla Niepodległej – 2025, w ramach środków z Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku. Instytucja realizuje projekt pn. Forma – Światło. Konserwacja Form Przestrzennych z kolekcji Otwartej Galerii form z 1965 roku: Andrzeja Matuszewskiego i Zbigniewa Gostomski oraz formy Jana Chwałczyka z 2013 roku. Kwota uzyskanego dofinansowania w wysokości 129 150 zł".

Prezydent Elbląga podkreśla też, że obecnie nie przewiduje się podświetlania form przestrzennych, wskazuje jednak, że formy przestrzenne to cenne dziedzictwo kulturalne i „podjęcie działań w tym zakresie jest zasadne”.

Przejdźmy do planów związanych z 60. rocznicą I Biennale Form Przestrzennych. Odbędzie się m. in. wystawa duetu nieżyjących artystów, Bena Muthofera i Gerharda Jürgena Bluma Kwiatkowskiego pod tytułem "Życiorysy równoległe". „Projekt prezentuje sylwetkę obu twórców, jako dwóch równoległych życiorysów artystycznych XX wieku w środkowej Europie, rozpiętych pomiędzy Polską a Niemcami”. Wystawa będzie zrealizowana we współpracy z Galerią Sztuki Współczesnej w Opolu, a także w partnerstwie z Museum für Konkrete Kunst w Ingolstadt. Projekt został dofinansowany kwotą 86 000 zł w ramach programu Narodowego Centrum Kultury „SYNERGIE”, będącego elementem krajowego programu kulturalnego Prezydencji Rzeczypospolitej Polskiej w Radzie Unii Europejskiej. Ekspozycja będzie dostępna od 22 maja do 29 czerwca.

Michał Missan zapowiada też, że wystawie towarzyszyć będzie reedycja katalogu z I Biennale Form Przestrzennych w Elblągu (nakład 200 sztuk). Centrum Sztuki Galerii EL co miesiąc w mediach społecznościowych będzie publikowało odcinek wideo-podcastu o historii Biennale, takich odcinków będzie siedem. Złożony też został wniosek dotyczący zadania „Szlakiem Form Przestrzennych” w ramach konkursu o nazwie „Łączy nas turystyka 2025”, którego celem jest podniesienie atrakcyjności Szlaku Form Przestrzennych w Elblągu. Docelowo w mieście ma powstać mural upamiętniający 60. rocznicę I Biennale Form Przestrzennych.

oprac. TB

Najnowsze artykuły w tym dziale Bądź na bieżąco, zamów newsletter

A moim zdaniem... (od najstarszych)

Pokazuj od
najnowszych
Największe
emocje
No mają rozmach, przecież to tylko 60.rocznica.
(2025.03.21)

info

6  
  6
Brak słów na te złomy.
(2025.03.21)
Nijak. Kolejne dekady złomowiska na które nikt nie zwraca uwagi oprócz fanatyków z galeri; P aha, to już "dziedzictwo kulturowe" finansowane z MKicoś tam coś tam :) Unesco :)
(2025.03.21)

info

9  
  17
Wiele z tych form przepadło. Pamiętam stojącą przez wiele lat jedną z form ustawionych na G. Chrobrego. Doskonale widoczną ze znacznej odległości, lubiłem zerkać na nią z Gęsiej Góry.
(2025.03.21)
Uważam, że właściwsze było zaproszenie osób, które w I Binnale uczestniczyli. Nie mówię tu tylko o artystach i środowisku artystycznym skupionym wokół Galerii i szerzej osobistości z Klubu Krzywego Koła. Poszukajcie ludzi z Zamechu, którzy pomagali jako majstrowie i robotnicy w tym przedsięwzięciu. Na przykład Pan Henryk Szypuła, który jako młody chłopak występuje na słynnym załączonym zdjęciu w fartuchu spawalnika. Poszukajcie ludzi z biura konstrukcyjnego Zamechu który pomagali w konstruowaniu tych form.
(2025.03.21)

info

11  
  1
Ta forma autorstwa Henryka Morela miała - zgodnie z zamysłem artysty - ulec destrukcji i tak się stało. Czyli zgodnie z planem
(2025.03.21)
Rzeżba H. Morela pt. Zniszczenie, została pozbawiona większości elementów przez złodziei którzy odcieli je palnikiem w 2000 roku. Wątpie czy taki był zamysł artysty.
(2025.03.21)
Możecie wydziwiać i pomniejszac rolę form przestrzennych rozsianych po mieście, ale w czasach gdy były ustawiane budziły ogromne zainteresowanie wszystkich odwiedzajacych Elbląg i w tamtych latach były jednym ze znaków rozpoznawczych, charakterystycznych dla miasta.
(2025.03.21)
Owszem, ale tez od tamtego czasu ich ekspozycja podupadła. Otoczenie zarosło zielenią, powstały nowe obiekty budowlane etc. Pamiętajmy, że artyści wkomponowywali te formy w tamten pejzaż miejski z połowy lat 60.XX w. Miejsca nie były przypadkowe - to miała być galeria na świeżym powietrzu, gdzie otoczenie odgrywało rolę niewiele mniej od samej rzeźby. Więc w tym sensie nastąpiło pewne naruszenie tła i przez to odbioru tych dzieł. Szczególnie jak stoją pod jakimś rozrośniętym drzewem lub pośród krzaków. Tam artysta na pewno ich nie stawiał
(2025.03.21)
I Biennale w 1965 roku było sensacją na skalę nie tylko ogólnopolską, ale wzbudziło zainteresowanie poza granicami, szczególnie w Danii i ówczesnym RFN (NRF). W tym wydarzeniu uczestniczyło wielu artystów, a największą "gwiazdą" był Alfred Lenica twórca nowoczesnej Polskiej awangardy artystycznej. Współorganizatorem tego wydarzenia był Marian Bogusz założyciel Galerii Sztuki Nowoczesnej "Krzywe Koło" w Warszawie. Wydarzenie to było zaskoczeniem całego świata artystycznego, że w prowincjonalnym polskim mieście w szczytowym okresie ponurej gomułkowskiej polityki legalnie przeprowadzono imprezę sztuki awangardowej tak krytykowanej przez ówczesnych decydentów. Do tego aktywnie uczestniczyli w niej robotnicy z zakładu produkcyjnego. To wtedy była naprawdę sensacją nie tylko artystyczną. A dodatkowo w listopadzie 1965 roku w Muzeum Narodowym w Warszawie odbyła się wystawa dotycząca tego Biennale, gdzie eksponowano zdjęcia i miniatury dzieł artystów. Wystawę odwiedził ówczesny Sekretarz KC PZPR Zenon Kliszko, nadzorujący kulturę polską i rzekomo pochlebnie wyrażał się o tym przedsięwzięciu.
Wystawca kwitów (2025.03.21)