Długo zastanawialiśmy się, w jaki sposób „ugryźć” dzieło literackie „Interpelacja nr 27/2022” Elżbiety Banasiewicz, radnej Prawa i Sprawiedliwości. Poruszaliśmy różne tematy, ale jakiś głos z tylu wciąż mówił: >>Pamiętaj o dzieciach z parku Dolinka<<.
Interpelacje, jako gatunek literacki, możemy zaliczyć do literatury pamiętnikarskiej . To swojego rodzaju obraz miasta, społeczeństwa i jego największych problemów. To jednak bardzo trudny gatunek: dość powiedzieć, że większość dzieł tego rodzaju jest bardzo szybko zapominana. Trzeba też zwrócić uwagę na fakt, że pisana jest głównie przez amatorów prozy i poezji, ludzi którzy nie mają ambicji literackich. A przecież pamiętniki mają w polskiej literaturze miejsce szczególne.
Elżbieta Banasiewicz, radna PiS, w „Interpelacji nr 27/2022” pokazała, że i tę formę literacką można potraktować inaczej, bardziej opisowo, sugestywnie. I w tym miejscu chciałbym odwołać się do „Pamiętników” Jana Chryzostoma Paska. Podobnie jak dzieło barokowego pamiętnikarza: dzięki swojemu kronikarskiemu stylowi stanowią one źródło wiedzy o obyczajach i zachowaniach społeczeństwa z okresu życia autora/autorki. Podobnie „Interpelacja...” wskazuje na najważniejsze problemy stutysięcznego miasta w trzeciej dekadzie XXI w.
Zacznijmy jednak od początku. „Niedziela, 13 marca...” - tak radna elbląskiej Rady Miejskiej rozpoczyna swój utwór. I naszym zdaniem nie jest to przypadkowa zbitka słów. Niedziela – czyli dzień święty, dzień przeznaczony na odpoczynek, na drobne przyjemności. I „13” - dzień pechowy. Przeciwieństwa, które nie miały się spotkać. Warto też zwrócić uwagę na datę 13 marca. W tym dniu swoje imieniny obchodzi Anioł (a przy okazji Bożena, Bratomir, Cieszymysł, Ernest, Kasjan, Krystyna, Letycja, Marek, Patrycja, Roderyk, Sabin, Salomon, Trzebiesław i Trzebisław). Jak podaje Wikipedia, Anioł to imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego, od słowa pospolitego (łac.) angelus (gr. ángelos) w znaczeniu "posłaniec, zwiastun, anioł". Wersja żeńska to np. Aniela lub Angelika. I niczym posłaniec Interpelacja nr 27/2022 przynosi smutną wiadomość, którą cechuje niezwykle plastyczny opis. Bardzo rzadko stosowany środek literacki podczas tworzenia interpelacji. „... piękna pogoda, mnóstwo osób spacerujących na Dolince, plac zabaw oblegany przez dzieci. Wracając ze spaceru widzę kobietę z dwójką dzieci. Słyszę głos chłopca: „Ja już nie wytrzymam”. I odpowiedź matki: „Musisz dojść do domu”. „Mamo, ale ja już nie wytrzymam” - pisze radna w swoim utworze.
Podobny poziom napięcia mamy we fragmencie Pana Tadeusza Adama Mickiewicza: „Natenczas Wojski chwycił na taśmie przypięty Swój róg bawoli, długi, cętkowany, kręty Jak wąż boa, oburącz do ust go przycisnął, Wzdął policzki jak banię, w oczach krwią zabłysnął, Zasunął wpół powieki, wciągnął w głąb pół brzucha I do płuc wysłał z niego cały zapas ducha. (…) Tu przerwał, lecz róg trzymał; wszystkim się zdawało, Że Wojski wciąż gra jeszcze, a to echo grało.”
Radna kończy Interpelację nr 27/2022 dramatycznym pytaniem skierowanym do władz miasta: „Kiedy najpilniejsze potrzeby fizjologiczne będzie można w kulturalny sposób zaspokoić na Dolince?”
Tematy fizjologii są stosunkowo rzadko poruszane w literaturze. Autorzy często wybitnych dzieł „zapominają”, że ich bohaterowie muszą oddać mocz, posiedzieć w skupieniu na klozecie. Jednym z niewielu utworów, który pokazuje pozytywne strony fizjologii ludzkiej jest piosenka zespołu „The Bill” pt. „Kibel”: „Gdy siedzę sobie w kiblu, spuszczone gacie mam, Zamykam sobie wtedy oczy, obmyślam nowy plan. Tysiące mam pomysłów, gdy siedzę sobie tam. Wybiorę tylko jeden z nich, najlepszy będzie plan”.
Utwory z gatunku interpelacje należy rozpatrywać z odpowiedziami na „nie”. Odpowiedzi przeważnie piszą urzędnicy, a podpisują władze. W przypadku ”Odpowiedzi na interpelację nr 27/2022” nie mamy do czynienia z literaturą wysokich lotów. Podpisany pod nią Witold Wróblewski, prezydent Elbląga nie chce ujawnić swoich talentów literackich. A przecież z dużą dozą prawdopodobieństwa możemy założyć, że je ma.
Tymczasem włodarz naszego miasta pisze po prostu: „... informuję, że jak co roku na przedmiotowym terenie zostaną ustawione dwie toalety przenośne w okresie od końca kwietnia do końca października. W związku z zakończeniem rewitalizacji Parku Dolinka spodziewana jest zwiększona ilość mieszkańców korzystających z tego terenu także poza sezonem letnim. Dlatego rozważone zostanie pozostawienie jednej z tych toalet jako całorocznej. Informuję jednocześnie, że powyżej kaskady na rzece Kumieli, obok wjazdu na parking przy cmentarzu Agrykola umieszczona jest toaleta całoroczna”. Zwykła proza. Mamy poczucie niedosytu.
A przecież już Juliusz Słowacki „W pamiętniku Zofii Bobrówny” wskazał literackie wzorce: „.. kiedy Zośka do ojczyzny wróci, To każdy kwiatek powie wiersze Zosi, Każda jej gwiazdka piosenkę zanuci.”.
I każdy drogowskaz wskaże kierunek do toi toia na Dolince.
