A jednak Sziszał...

24
24.01.2014
A jednak Sziszał...
Stocznia Schichaua, fot. arch. portElu
Od wielu lat intrygowało mnie nazwisko Ferdynanda Gottloba Schichaua - człowieka który stworzył potęgę Elbląga w "wieku pary". Mury i hale produkcyjne byłego Zamechu i EFUKU, a obecnie siedziby wielu spółek, potwierdzają ówczesne miejsce Elbląga w rankingu byłych przemysłowych miast niemieckich.
Człowiek ten intryguje historyków i wielu elblążan. Mnie zainteresowało także samo nazwisko Schichau. Nie znalazłem niestety jego genealogii, niemniej postanowiłem zgłębić temat. Zapytałem znajomego Niemca, jak według niego powinna brzmieć wymowa nazwiska Schichau. Bez namysłu, opowiedział: Sziszał.
   Trochę nie dowierzając, szukałem możliwości potwierdzenia lub zaprzeczenia tego, jak faktycznie powinno wymawiać się to nazwisko - nazwisko, które jest wymieniane często w Elblągu. Jest nawet zamysł, aby uczcić przemysłowca i upamiętnić jego zasługi w postaci obelisku czy pomnika.
   Okazja skonfrontowania tematu przyszła nieoczekiwanie. Otóż powszechnie znany szef TV Elbląg w cyklu spotkań " Elbląg na dużym ekranie" zaprezentował ciekawy program o roli i osiągnięciach Schichaua i jego następców w dziejach Elbinga.
   Po projekcji, podszedłem do pana Juliusza Marka z zapytaniem, jak według niego, penetrującego historię i losy miasta, powinno wymawiać się nazwisko Schichaua. Po pewnym namyśle też stwierdził, że jednak: Sziszał.
   Stosowana obecnie wymowa - Szichał wzięła się z błędnej w przeszłości interpretacji wymowy nazwiska i dzisiaj mimo wiadomej ułomności, nadal używana jest błędna forma, aby nie burzyć ustalonego już stereotypu.
   Jednak czy tak być powinno? Warto się nad tym zastanowić, bo będzie się mówić o nim jeszcze przez całe lata, ale dlaczego błędnie mamy wymawiać nazwisko?
   Może temat będzie dla wielu jest nieistotny, ale kultura słowa, także niemieckiego, zobowiązuje. To jakby na Premiera Churchilla mówić Hurhil, a nie Czerczil...
   
Elbingerer

Najnowsze artykuły w tym dziale Bądź na bieżąco, zamów newsletter

A moim zdaniem... (od najstarszych)

Pokazuj od
najnowszych
Największe
emocje
Więc nie koniecznie ma niemieckie korzenie ?
STARYDINO (2014.01.24)

info

3  
  3
Redakcja musi być zdesperowana, że tego kogoś publikuje? Może niech Czarniak wypowie się czy nie jest mu wstyd, że popierał Wilka?
na.ulicy.mówią (2014.01.24)

info

4  
  9
no własnie jak się mówi, słyszał czy sziszał?
bielakgg (2014.01.24)

info

5  
  6
a ten znajomy Niemiec to pewnie był Turek?
sziszał (2014.01.24)

info

3  
  7
No Czerniak masz zaj. .. .y problem a co szukałeś czy to czasem nie twój dziadek?? weź się chłopie za robotę a nie szukasz cukru w cukrze a ja się zastanawiam jak powinieneś ty się podpisywać Czeraniak czy Bielniak ale chyba jednak Czreniak b o wszystko widzisz na czarno i nie pisz takich głupot nie zawracaj ludziom instrumentu no gitary
(2014.01.24)

info

3  
  9
W zależności od dialektu/akcentu regionalnego wymowa będzie " Szichał" lub " Sziszał" , bądź też " Szisiau" .
znaffca (2014.01.24)

info

7  
  2
a była okazja niedawno aby kwestię wyjasnić, był w Elblagu turysta z Niemiec i nikt go nie zapytał tylko człowieka wypędzono z dworca i to w trampkach, teraz trzeba będzie czekać z 10 lat albo i dłużej az kolejny turysta z Niemiec się pojawi i sprawę wyjasni
sziszał (2014.01.24)

info

10  
  2
Fonetycznie winno się wymawiać " Szichauł" . Przodkowie twórcy tego wielobranżowego przedsiębiorstwa przemysłowego wywodzili się z okolic Pasłęka. Z ksiąg kościelnych wynika, że tam od wielu pokoleń przedstawiciele rodu Schichau, piszącego się również Zichau, Czikau lub Szigall, zajmowali się wyłącznie rolnictwem.
erg. (2014.01.24)

info

15  
  1
jakie sz i jakie ch ? co za bzdury. .. przeciez to si jak siano. Na wschodzie zawsze fonetycznie miekko wymawialo sie ü jako i itp. do tej pory slychac w niemczech kto jest ze wschodu (szczegolnie seniorzy). Podobna analogia do niuansow wymowy pewnych wyrazow we wschonich rejonach Polski
(2014.01.24)

info

1  
  2
Czy można odmieniać nazwiska obcokrajowców ot tak dla własnych potrzeb, lub też pisać nazwę miejscowości w prezentowany sposób - Schichaua, Elbinga (a)?
znaFcepoproszę (2014.01.24)

info

2  
  2