29 czerwca Komisja Europejska przedstawiła projekt unijnego budżetu na lata 2014-2020. Znamy też nazwę nowego programu kulturalnego, która brzmi: Kreatywna Europa. Zastąpi on trzy dotychczas istniejące osobno programy bezpośrednio finansujące projekty kulturalne i artystyczne: Kultura, Media i Media Mundus.
Budżet Kreatywnej Europy ma wynieść 1,6 mld euro. Pytanie jednak, w jaki sposób należy podzielić go między kulturę i branżę kreatywną, co zrobić, by na dofinansowanie mogło liczyć więcej mniejszych projektów i więcej eksperymentalnych, innowacyjnych przedsięwzięć?
Ludziom kultury z całej Europy zależy też na tym, aby pieniądze na działania związane z kulturą i sztuką zostały zabezpieczone również w funduszach spójnościowych, na które Unia Europejska przeznacza poważną część swoich wydatków.
Te i inne postulaty mogą zostać zrealizowane, ale w lobbing, orędownictwo na rzecz kultury i przemysłu kreatywnego powinno zaangażować się jak najwięcej osób w różnych krajach. I chodzi nie tylko o samych ludzi kultury, ale o wszystkich, dla których kultura jest ważna.
Stąd ogólnoeuropejska kampania We are more! (ang.: możemy więcej!). Ma ona uświadomić mieszkańcom Europy, a szczególnie politykom i urzędnikom różnych szczebli, którzy decydują o podziale pieniędzy, że kultura i sektor kreatywny są tak samo ważne dla rozwoju i przyszłości Europy, jak inne dziedziny życia i gospodarki.
- Lobbing, orędownictwo to złożony proces, który przebiega na różnych poziomach. Orędownictwo na rzecz sektorów: kultury i kreatywnego na poziomie regionalnym i krajowym jest równie potrzebne, jak na poziomie europejskim - podkreśla Sylvain Pasqua.
Wspólny fundament kulturowy był jednym z elementów, które niegdyś legły u podstaw stworzenia Unii Europejskiej. Jednak przez szereg lat instytucje unijne nie posiadały kompetencji w zakresie kształtowania polityki kulturalnej. Kompetencje te leżały wyłącznie po stronie rządów państw członkowskich.
Ten stan rzeczy i takie podejście do kultury zaczęły zmieniać się w latach 90.. Obecnie kultura stanowi tzw. kompetencję uzupełniającą. Unia może podejmować pewne działania, które wspierają kraje członkowskie.
W 2007 roku Komisja Europejska ogłosiła komunikat - tzw. Agendę, w którym wyjaśniła swoje intencje w zakresie kultury. Sylvain Pasqua przypomina, że KE poinformowała w nim, iż chce rozmawiać o poprawie sytuacji na trzech polach: dialogu międzykulturowego, różnorodności kulturowej i o tym, co zrobić, aby kultura zadziałała jako tzw. środek miękki w kontaktach z państwami trzecimi.
Opracowano także metodę, która ma ułatwić prace i porozumienie między krajami Unii, m.in. właśnie na obszarach problemowych w zakresie kultury. OMC, z ang.: Open Method of Coordination, czyli Otwarta Metoda Koordynacji, to nowe narzędzie zarządzania w Unii Europejskiej. Wykorzystuje ono tzw. miękkie mechanizmy prawne. Przedstawiciele poszczególnych państw, w tym specjaliści, spotykają się, by rozmawiać o tym, czego w danej dziedzinie potrzebują, jakie mają problemy, wymieniać doświadczenia, obserwacje, wyniki analiz, a także przygotować zalecenia, rekomendacje i wskazać dobre praktyki, które mogą posłużyć dla rozwiązania problemów w skali całej Unii. OMC zastosowano m.in. do dyskusji na tematy takie, jak branża kreatywna, synergia między edukacją a kulturą czy wymiana kolekcji muzealnych.
- OMC pozwala wpływać na politykę kulturalną na poziomie krajowym i na poziomie Komisji Europejskiej. Ułatwia też np. rozmowy z przedstawicielami dyrekcji generalnych w Komisji, którzy zajmują się sprawami innych sektorów, niż kultura - wskazuje Sylvain Pasqua.
Jakie argumenty padają w rozmowach o kulturze i o tym, że warto w nią inwestować?
Posłuchaj Sylvain Pasqua pracuje jako Senior Administrator w Komisji Europejskiej. Przez ostatnie 9 lat w Dyrekcji Generalnej ds. Edukacji i Kultury Komisji Europejskiej zajmował się przygotowaniem obecnego unijnego Programu Kultura, który wszedł w życie w styczniu 2007 roku.
Brał też udział w pracach nad komunikatem Komisji Europejskiej dotyczącym nowej Europejskiej Agendy Kultury w dobie globalizacji świata, który został przyjęty w maju 2007 i ratyfikowany przez państwa członkowskie w listopadzie 2007 roku; w tym temacie odpowiada za wdrażanie tej części Agendy, która mówi o przedsiębiorstwach branż: kulturalnej i twórczej (cultural and creative industries); pracowal m.in. nad Zieloną Księgą Komisji Europejskiej w sprawie uwalniania potencjału przedsiębiorstw z branży kultury i branży twórczej (przyjęta przez Komisję 27 kwietnia 2010), monitorował przebieg publicznych konsultacji tego dokumentu; obecnie pracuje nad inicjatywami, które wynikają z dyskusji nad Zieloną Księgą.
Sylvain Pasqua jest również odpowiedzialny za badania na rzecz lepszego zrozumienia społeczno-ekonomicznego wymiaru kultury.
(na podstawie materiałów informacyjnych organizatorów konferencji We are more - Więcej kultury!, która na przełomie lipca i sierpnia odbyła się w Sopocie)
