Od Peweksu do klopsa (Historia elbląskich ulic, odcinek 63)

3
19.07.2015
Od Peweksu do klopsa (Historia elbląskich ulic, odcinek 63)
Zespół Szkół Gospodarczych w początkach swego istnienia (fot. archwium autora)
W naszym cotygodniowym cyklu „Historie elbląskich ulic” kontynuujemy wędrówkę ulicą Królewiecką. Karol Wyszyński, przewodnik PTTK, wyjaśnia, gdzie mieściła się Klops Akademie i Pionierka, w których budynkach swoją siedzibę miały władze Elbląga i gdzie działał miejski radiowęzeł.
Naszą poprzednią wędrówkę ulicą Królewiecką zakończyliśmy przy siedzibie Naczelnej Organizacji Technicznej. Czas przejść na drugą stronę i trochę się cofnąć, by obejrzeć budynek z lat 70., w którym przez lata działał Pewex. Młodszym czytelnikom wyjaśniamy, że był to sklep, w którym za bony PKO lub walutę obcą (głównie dolary), można było kupić towary z Zachodu, niedostępne w zwykłych sklepach. Sklep miał dwa poziomy, to tam zaopatrywaliśmy się w pierwsze komputery domowe takie jak Atari czy Commodore. Dzisiaj działałą tu sklepy różnych branż. Za byłym Peweksem mieści się mały pawilon, w którym jeszcze kilka lat temu mieściła się księgarnia Domu Książki, dzisiaj jest tu sklep... z alkoholem, po sąsiedzku działała także kwiaciarnia.
   
   Willa z radiowęzłem
   
Obok działa jedna z najstarszych w Elblągu aptek, a tuż za nią znajduje się jednopiętrowa willa z czerwonej cegły z balkonem w formie małego tarasu. W tym domu mieścił się kiedyś radiowęzeł miejski. W czasach, kiedy jeszcze radioodbiorniki nie były w powszechnym użyciu, nadawał komunikaty władz i muzykę. Jeszcze dziś na niektórych ścianach budynków w Elblągu można spotkać izolatory, na których umocowane były dwa druty zasilające głośniki radiowęzła.
   Na rogu z ulicą Owocową znajduje się willa, w której to w 1945 r. zagościł Inspektorat Szkolny pod kierownictwem Brunona Talaśki (inspektora szkolnego).
   
   Pionierka i willa dla władz
   
Przechodząc się na drugą stronę ulicy, po prawej stronie, za skrzyżowaniem z ul. Curii-Skłodowskiej, mijamy osiedle powstałe w latach 60. Bliżej ulicy do lat 80. znajdował się parterowy pawilon spożywczy, zwany Pionierką, w którym można było kupić słodycze i wypić piwo.
   Idąc dalej, mijamy hotel oraz Zespół Szkół Gospodarczych, a po przeciwnej stronie możemy podziwiać dużą willę. Wszystkie te obiekty tuż po wojnie służyły jako pierwsze siedziby nowych władz miasta. We wspomnianej will pod numerem 155 w 1945 r. zaczął urzędowanie Zarząd Miejski. Pierwsze polskie władze miasta powołano w marcu 1945 r. Początkowo Elbląg podlegał władzom wojewódzkim w Olsztynie, ale w lipcu przypisano Elbląg do woj. gdańskiego. W tej okolicy znalazły się różne nowo powołane już polskie urzędy i instytucje, osiedlili się też pierwsi polscy osadnicy.
   
   Klops Akademie
   
W budynku, w którym mieści się dzisiaj trzygwiazdkowy hotel, tuż po wojnie na krótko zagościła komenda Milicji Obywatelskiej, a w obiekcie obecnego Zespołu Szkół Gospodarczych mieściły się
Od Peweksu do klopsa (Historia elbląskich ulic, odcinek 63)
Jedna z rzeźb nad wejściem do szkoły autorstwa Erny Becker-Kahns (fot. autor)
 różnego rodzaju instytucje. Początkowo swoją siedzibę miała Straż Pożarna, w październiku 1945 r. umiejscowiono tu Szkołę Podstawową nr 3. W 1946 r. szkoła została przeniesiona do budynku przy ul. Agrykola, a w budynkach przy Królewieckiej powstał Zespół Szkól Gospodarczych zorganizowany przez Ninę Bańkowską, zmieniający wielokrotnie swe nazwy, zachowując jednak profil nauczania. 
   Sam budynek szkolny powstał w latach 1926-1929, przeniesiono do niego z ul. Zacisze powstałą w 1919 r. Miejską Szkołę Zawodową dla Dziewcząt (Stadt Madchenberufsschule).Ówcześni mieszkańcy Elbląga nazywali ją Klops Akademie. Elewację budynku wzbogacają rzeźby przedwojennej artystki Erny Becker-Kahns.
WyKa

Najnowsze artykuły w tym dziale Bądź na bieżąco, zamów newsletter

A moim zdaniem...

Ta tzw Pionierka to u nas nazywała się "Słodka Dziurka", ojciec wysyłał tam nas po piwko, facet w okularach który sprzedawał znał nas na wylot, zawsze przy tatowym piwku skapnęło nam coś słodkiego. Ta willa na przeciwko to chyba chodzi o budynek na rogu Królewieckiej i Owocowej bo z tekstu wynika że po przeciwnej stronie "Garów". Fajnie by było też wspomnieć o cukierni na przeciwko Żuławianki (właściciel jeździł żółtą Skarpetą) gdzie były bombowe eklerki oraz o skupie butelek budynek dalej w stronę Owocowej, który był źródłem naszych dochodów przepuszczanych w sklepie "harcerskim" na 12-tego Lutego.
(2015.07.20)
Punktowce między Skłodowskiej, a hotelem powstały w lata 70., a nie 60.Budynek obecnego Zespołu Szkół Gospodarczych był też pierwszą siedzibą II LO. Teren wokół Pionierka był znakomitym miejscem do zbierania kapsli od piwa używanych do gry w "kolarzy"
Żuber (2015.07.20)

info

7  
  1
O ile dobrze pamiętam, pożar w latach 80-ych zakończył historię tej Pionierki.
(2016.02.15)