Zamek w Malborku pełnił nie tylko funkcję warowni, była to też siedziba najwyższych władz państwa zakonnego. Tu urzędował wielki mistrz, przyjmował delegacje innych państw, stad zarządzał całym państwem i miał do tego cały personel urzędniczy.
Kto tu gościł
W zamku za czasów krzyżackich przebywali gościnnie różni dostojnicy i władcy. W 1365 r. odnotowano pobyt polskiego króla Kazimierza III Wielkiego. Następni polscy władcy przebywali na polskim już zamku. I tak w okresie 1494-1495 przebywał tu Jan Olbracht; w 1504 r. - Aleksander Jagiellończyk; w 1526 r. - Zygmunt I; w latach 1577-1578 - Stefan Batory (wtedy to na zamku podpisano porozumienie miedzy królem a Gdańskiem); w 1596 r. - Zygmunt III Waza; w 1677 r. - w ramach pobytu na Pomorzu na zamku gościł Jan III Sobieski; w 1708 r. - Stanisław Leszczyński, a w 1710 r. - August II Mocny wraz ze swą metresą hrabiną Cosel.
W 1626 r. podczas wojny polsko-szwedzkiej na zamku przebywał król Gustaw Adolf. Wówczas to za poddanie zamku i zaniedbania w przygotowaniach do obrony na śmierć został skazany podstarości malborski Pęczławski (względnie Pęsławski).
W czasie wojen napoleońskich w 1807 r. na zamku przebywał Napoleon, a w zorganizowanym tu lazarecie leczył się marszałek Bernadotte (Karol XIV Jan, urodzony jako Jan Baptysta Juliusz Bernadotte), późniejszy król Szwecji i Norwegii. Lazaretem tym interesował się bezpośrednio Napoleon, bo dbał on o swoich żołnierzy.
W 1826 i 1834 na zamku przebywali Fryderyk Wilhelm III i Fryderyk Wilhelm IV – królowie Prus.
Elbląski element z refektarza
W okresie po I wonie światowej warownia była miejscem niemieckich manifestacji patriotycznych. W 1940 r. z Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie Niemcy wywieźli kopie zdobycznych w bitwie grunwaldzkiej chorągwi krzyżackich, które umieścili w Wielkim Refektarzu. Trafił tu też zdobyty pod Grunwaldem relikwiarz Thielego Dagistra von Loricha,, wykonany w Elblągu (zabrany z Klasztoru Jasnogórskiego). Po 1946 r. znalazł się w Muzeum Wojska Polskiego.
Miejsce zbrodni Tereny zamku nie były wolne od zbrodni. I tak w 1330 r. zamordowano Wielkiego Mistrza Wernera von Orselna, a dokonał tego brat zakonny Jan von Endorf. Wielki mistrz zginął od dwóch ciosów sztyletem przed Złotą Bramą kościoła zamkowego. Wokół tej zbrodni nadal jest dużo znaków zapytania. Jedną z jej przyczyn miał być stan psychiczny zamachowca, inną poczucie niesprawiedliwości w stosunku do wielkiego mistrza. Jeszcze inna teoria głosi, że organizatorem zamachu był były wielki komtur Fryderyk von Wildenberg, a wykonawcą Ludwig König, przyszły wielki mistrz, inne tez miało być miejsce zamachu.
W 1361 r. na zamku więziony był litewski książę Kiejsut, który dostał się do niewoli, z której udało mu się uciec.
W 1364 r. został obrabowany skarbiec państwa krzyżackiego. Znajdował się on nad pomieszczeniami kuchennymi. Była to komnata, w której składowano bezpośrednio na posadzce tak gotówkę jak i cenne przedmioty. Obsługa kuchenna, gdy się o tym dowiedziała, dokonała wyłomu w stropie i korzystała z tych zasobów. Zbyt hojnie jednak szastała tym majątkiem, czym wzbudziła zainteresowanie władz zakonnych i sprawa się wydała.
