1954 rok

W roku 1954 Elbląg obchodzić będzie uroczyście 500 rocznicę zrzucenia jarzma krzyżackiego i powrotu do Polski. Przygotowaniami do obchodu tej rocznicy kieruje komitet organizacyjny złożony z przedstawicieli społeczeństwa miasta. Pięćset lat temu, 12 lutego 1554 roku, lud Elbląga zdobył, a następnie zburzył doszczętnie zamek krzyżacki – siedzibę elbląskiego komtura. Władza ciemiężców została obalona. Krótko po tym, w marcu tegoż roku do Krakowa udała się delegacja Związku Pruskiego, aby prosić Króla Polskiego o objęcie zwierzchnictwa nad Prusami. W delegacji tej uczestniczył również burmistrz Elbląga, Wawrzyniec Pilgrim. 8 czerwca przybył do Elbląga Kazimierz Jagiellończyk, uroczyście witany przez mieszkańców miasta. W dwa dni później Król Polski odebrał na rynku hołd mieszkańców miasta i stanów pruskich. Elbląg powrócił do Macierzy i stał się portowym miastem Rzeczypospolitej. xxx 12 lutego 1945 r. oddziały bohaterskiej Armii Czerwonej, idące od strony Tolkmicko, wyzwoliły miasto spod władzy hitlerowców. Jak ongiś, przed 500 laty, Elbląg wrócił do swej polskiej Macierzy. Inne jednak perspektywy otwarły się przed miastem w Polsce w której gospodarze stali się ludzie pracy. Kiedy w marcu 1945 roku przybyła do Elbląga grupa operacyjna, której celem było zagospodarowanie miasta i okolicznych ziem, trudno było zrazu uwierzyć w możliwość wykonania tego zadania w szybkim czasie, trudno było uwierzyć w powstanie życie na ruinach. Zniszczone i spalone Stare Miasto, zburzone śródmieście, unieruchomiona elektrownia, zdewastowane zakłady przemysłowe, spalone hale fabryczne i domy straszyły kikutami ruin i pustymi oczodołami okien. Dzięki jednak braterskiej pomocy garnizonu radzieckiego i jego dowódcy majora Sierebowa, miasto powracało do życia. Uruchomiono elektrownię, zorganizowano aprowizację i zaczęto przyjmować pierwsze transporty nowych mieszkańców, przybywających ze wszystkich stron Polski. Wkrótce uruchomiono Zakłady Mechaniczne, browar, Zakłady Taboru Kolejowego. W wielu punktach miasta powstały pierwsze placówki handlu uspołecznionego, zaopatrujące w niezbędne artykuły mieszkańców, których w 1946 r. było 16.000 zniszczone przez wojnę miasto dzięki energicznej i zdecydowanej trosce partii, pomocy ludzi radzieckich, ofiarnej pracy polskiego robotnika, rozwija się odtąd coraz bardziej. Obecnie liczy 60.000 ludności. xxx A jak będzie jutro? – zapytasz Czytelniku. Zgodnie z referatem tow. Jędrychowskiego, wygłoszonym na Kongresie Ziem Odzyskanych. Elbląg stanie się po Wrocławiu największym ośrodkiem przemysłu maszynowego. Już obecnie coraz bardziej rozbudowują się Zakłady Mechaniczne, Elbląska Fabryka Urządzeń Kuziennych, Zakłady Napraw Samochodowych. Z każdym dniem rośnie potężna elektrownia. Równocześnie z rozwojem przemysłu ciężkiego rozwija się przemysł lekki i spożywczy oraz terenowy. Rozbudowano sieć handlu uspołecznianego, poważne sumy przeznaczono na gospodarkę komunalną. Za kilka lat otrzyma nowy teatr, kina, Dom Kultury i wiele innych obiektów. Elbląg będzie nowym socjalistycznym miastem. W związku z 500-leciem wyzwolenia Elbląga wydana zostanie praca zbiorowa, obrazująca tradycje i wkład Elbląga do kultury polskiej, ukazująca perspektywy socjalistycznego rozwoju miasta, zbiór reportaży literackich o współczesnym Elblągu, cykl opowiadań o dziejach miasta począwszy od legendarnego Truso aż do dnia dzisiejszego, oraz biuletyn propagandowy informujący o przygotowaniach i przebiegu Roku Jubileuszowego. Uroczystości trwać będą cały rok i mówić będą o mieście, wiernym Rzeczpospolitej w ubiegłych wiekach, które w Polsce Ludowej dzięki troskliwej opiece partii i rządu uzyskało nowe, piękne perspektywy rozwoju.