Historia okolic Elbląga: Od Krykajn do Nawt (odc. 206)

7
22.03.2020
Historia okolic Elbląga: Od Krykajn do Nawt (odc. 206)
Przedwojenne widoki z Lesisk
W dzisiejszym odcinku odwiedzamy gminę Godkowo. O ciekawostkach związanych z miejscowościami leżącymi na terenie dawnych Prus Górnych opowiada Karol Wyszyński, przewodnik elbląskiego PTTK.

Krykajny

Pierwsza pisemna wzmianka o wsi pochodzi z 1448r. Wiadomo jednak, że istniała już wcześniej. Do 1945 r. nazywano ją jako Krickehnen, po czym nazwa została spolszczona.

 

Olkowo

Wieś, o której pierwsza wzmianka pochodzi z 1436 r. Należała wówczas do Prusa Jurge Wobina, posiadał on również pobliskie Podągi. Działania wojenne w 1945 r. w znacznie zniszczyły wioskę, w jej okolicy możemy zobaczyć jeszcze pozostałości okopów artyleryjskich. Innymi śladami dawnych czasów są dwa dawne cmentarze: jeden pochodzi z drugiej połowy XIX w. i jest położony w lesie, drugi po przeciwnej stronie wsi nieco młodszy, bo z drugiej połowy XIX w. (po 1945 r, zdewastowany, obecnie upamiętnia go postawiony tam krzyż).

Do 1945 roku wieś nazywała się Alken.

 

Swędkowo

To wieś, o której historii niewiele można znaleźć. Pozostałością po dawnych czasach jest park dworki z przełomu XVIII-XIX w. Do 1945 r. wieś nazywano Schwöllmen, obecną nazwę otrzymała po 1945 r.

 

Lesiska

O wsi również niewiele można znaleźć w źródłach. Wiadomo, że przed 1945 r. nazywała się Reichwalde, a o tym jak wyglądała świadczy zdjęcie, które dołączamy przy artykule. Na portEl.pl publikowaliśmy wcześniej artykuł na temat byłego ewangelickiego cmentarza.

 

Nawty

Jest to wieś, o której po raz pierwszy wspomniano w 1351 r. Wówczas to wielki mistrz Henryk Dusemer nadał te dobra Prusom: Thomasowi, Bande, Grobe, Slabeyke, Tustirowi i Sankete.

Historia okolic Elbląga: Od Krykajn do Nawt (odc. 206)
Przedwojenny widok z Nawt

W 1528 r. wieś weszła w posiadanie Ecka von Reppichaua i pozostawała w rękach jego spadkobierców do 1589 r. Kolejni właściciele to ród von Perbandt, a po śmierci Johana Friedricha właścicielem został Filip Otto von Dönhoff z Kwitajn.

Podczas I wojny światowej we wsi pracowali jeńcy rosyjscy. Wówczas na froncie poległo siedmiu mieszkańców wsi, a ich nazwiska upamiętniono na pomniku z 1926 r. w pobliskich Skowronach. W czasie II wojny światowej we wsi pracowali pracownicy przymusowi pochodzący z Polski, Serbii, Francji i Rosji.

Po 1945 r. wieś zasiedlili osadnicy przybyli tu także w ramach Akcji „Wisła”, w latach 60. ziemie te włączono do Państwowego Gospodarstwa Rolnego w Grużajnach, obecnie jest to własność prywatna.

Po 1945 r. uruchomiono czteroklasową szkołę podstawową, która działała do lat 70. Szkoła istniała we wsi zresztą przed 1945 r. podobnie jak kuźnia i mleczarnia.

Obecną nawę nadano wsi w 1948 r., poprzednio nazywano ją Nauten, jej pierwsza nazwa to Naudin.

WyKa

Najnowsze artykuły w tym dziale Bądź na bieżąco, zamów newsletter

A moim zdaniem...

Super. Krzyżak dawał pruską ziemię Prusom.
(2020.03.22)
Raczej chodzi o przekazanie ziemi w prywatne ręce
(2020.03.22)
Tak było. Byli tzw. wolni pruscy i inni, którzy pracowali na rzecz Zakonu. Byli nagradzani i szybko się asymilowali z osiedleńcami z Niemiec. Krzyżacy, podobnie jak później m. in. Stary Fryc znali doskonale wartość każdych rąk do pracy. Prowadzili dalekowzroczną politykę asymilacyjną. Człowiek niżej, który zaczął swój mało rozumny wpis od słowa "Super"- tego nie rozumie. Może to i dobrze. Krzyżacy zakończyli podbój Prusów w 1283 roku. Można się w tym miejscu tego "super-znawcę"problematyki prusko-krzyżackiej zapytać: Dla kogo książę Albrecht von Hohenzollern wydał katechizm w języku pruskim - prawie 300 lat po zakończeniu podboju ziem pruskich?
erg. (2020.03.22)
@erg. - Co nie zmienia faktu popełnionego przez Ciebie błędy rzeczowego w tekście lub braku odpowiedniego odnośnika
Aleks super gut (2020.03.22)
Poza tym alles super gut; )
(2020.03.22)

info

1  
  3
Historia okolic Elbinga
(2020.03.22)

info

3  
  1
Dot. Krykajn: W latach sześćdziesiątych ub. w. , jeżdżąc trasą Pasłęk - Orneta tam i powrotem, motocyklem i PKS-em, napotykałem tablicę informacyjną KRZYKOWO, z obu stron. Czy była to oficjalna tablica?
(2020.03.23)

info

3  
  0



Reklama X