Dawno temu w Elblągu: Wspomnienia byłych mieszkańców (odc. 5)

24
29.08.2020
Dawno temu w Elblągu: Wspomnienia byłych mieszkańców (odc. 5)
Elbląska stocznia Schichaua przed wojną
W kolejnym odcinku naszego cyklu przeglądamy wydania magazynu „Elbinger Nachrichten” zdigitalizowane przez Archiwum Diecezji Elbląskiej. Zawierają m.in. wspomnienia mieszkańców, którzy żyli tu do 1945 roku.

4 tysiące osób pracuje obecnie w elbląskiej stoczni Schichaua

W naszym ojczystym mieście Elblągu żyje obecnie 35 tys. - 40 tys. ludzi, przekazał nam niedawno przybyły do Berlina elblążanin. Nabożeństwa do tej pory odbywają się w kaplicy św. Jerzego, licznie uczestniczą w nich mieszkańcy. W międzyczasie został odbudowany kościół św. Mikołaja. Cmentarze zostały zrównane z ziemią. Podczas gdy szpital, poczta i większość szkół zostało odbudowanych, ratusz, bank okręgowy i bank miejski leżą w zgliszczach. Magistrat został przeniesiony do dawnej szkoły Heinricha von Plauena. W upaństwowionej stoczni Schichaua pracuje około 4 tys. pracowników. Polska strona próbowała zatrzymać w niej niemieckich fachowców, których jednak nie jest zbyt wielu. Jak przekazuje nam nasz elblążanin, większość mieszkających obecnie w naszym ojczyźnianym mieście Polaków, pochodzi z Wilna. Ogólnie rzecz biorąc Polacy powinni teraz okazać Niemcom więcej zrozumienia (EZ, sierpień 1951 r.).

 

Analfabeci w Elblągu

Z naszego rodzinnego miasta Elbląga napłynęła do nas wiadomość, że w tym roku na razie 629 dzieci pozytywnie ukończyło kurs pisania i czytania dla początkujących. Najwięcej analfabetów występuje obecnie w województwie gdańskim, które liczy łącznie z województwem nadmorskim nadal jeszcze 30183 analfabetów. Elbląg i Gdańsk - do zakończenia wojny dwa przodujące miasta i centra kulturalne Prus Zachodnich - w kwestii liczby analfabetów stoją niestety na szczycie listy (EZ, sierpień 1951 r.).

 

Poszukiwani krewni i przyjaciele

Kto może powiedzieć coś o miejscu pobytu Ernsta Snietka, mistrza tokarskiego z Elbląga zamieszkałego przy ulicy Ostródzkiej 4 (niem. Willy-Hölger-Weg). Ostatnio był widziany w obozie w Iławie (niem. Deutsch Eylau). Jego żona Charlotte Snietka, z domu Erdt, została deportowana w marcu 1945 roku, a jej córka Elfriede Fahle, z domu Snietka, została deportowana w lutym 1945 roku. Miała być widziana w 1946 roku w obozie rosyjskim o numerze 1080. O informacje prosi pani Margarete Olstowski z domu Erdt, Wetzlar/Lahn, Kieswäsche (EZ, sierpień 1951 r.).

Szukamy naszych młodych przyjaciół z Elbląga. Przyjedźcie 25 sierpnia na spotkanie do Hamburga! Helmut Stahnke z Elbląga, z ulicy Studziennej (niem. Wilhelmstraße 2), obecnie zamieszkały w Erlangen, Sudl. Stadtmauer 40 i Horst Adloff z Elbląga z Roswiesen Platz, obecnie zamieszkały w Erlangen, Untere Karlstraße.

Czy ktoś wie coś o miejscu pobytu mojej żony Marie Schulz z domu Liedtke, urodzonej 18 grudnia 1884 roku. Ostatnio zamieszkała w Elblągu przy ulicy Kwiatowej 8 (niem. Blumenstraße). Żona została ranna 25 marca 1944 roku, dostała się w Zatoce Helskiej na statek szpitalny (niem. Lazarettschiff) "Posen". Od tego czasu nie otrzymałem od niej żadnej wiadomości. O każdą wiadomość prosi Fritz Schulz, Dietersweiler/Freudenstadt, Schwarzwald, Hauptstraße 36 (EZ, sierpień 1951 r.).

 

Elbinger Zeitung składa gratulacje

Serdeczne gratulacje dla nauczyciela mianowanego Alberta Petersa zatrudnionego wcześniej w Szkole Heinricha Plauena oraz jego małżonki Margarete z domu Mundehus, zamieszkałych obecnie w Celle, przy Südwall 30. Nauczyciel mimo swojego podeszłego wieku prowadzi obecnie kancelarię swojego syna dr. Petersa, który otworzył w Celle swoją praktykę adwokacką (EZ, sierpień 1951 r.).

 

Ogłoszenia żałobne

Elfriede Freitag, urodzona 4 listopada 1920 roku, ostatnio zamieszkała w Elblągu przy ulicy Lotników 47 (niem. Fliegerstraße, obecnie ulica Lotnicza), z doniesień DRK, zmarła w rosyjskim obozie Kopeisk 8.

Pod koniec kwietnia 1945 roku zmarł w lazarecie na Uralu mistrz rzeźnicki Herrmann Kretschmann, zamieszkały w Elblągu przy Alei Grunwaldzkiej (niem. Tannenberg Allee) (EZ, sierpień 1951).

 

Co tydzień publikujemy fragmenty artykułów ukazujących się w magazynie "Elbinger Nachrichten", które po wojnie wydawali dawni mieszkańcy Elbląga. Zdigitalizowane numery pochodzą z Archiwum Diecezji Elbląskiej.

tłum. DK

Najnowsze artykuły w tym dziale Bądź na bieżąco, zamów newsletter

A moim zdaniem... (od najstarszych)

Pokazuj od
najnowszych
Największe
emocje
Wspomnienia niemieckich byłych mieszkańców miasta po 1945 to jak dla mnie już lekkie przegięcie. Chętniej bym poczytał wspomnienia polskich osadników z tych lat.
(2020.08.29)
aleja Grunwaldzka, alei Grunwaldzkiej ale już Aleje Grunwaldzkie łośki. .. a propo analfabetów. Widzę że niewiele się zmieniło od 1951.. .
wstyd (2020.08.29)
Niedługo będą sami byli mieszkańcy Elbląga
(2020.08.29)
A czym się obecnie chwalić wiocha. Kiedyś Elbląg to było coś.
(2020.08.29)

info

19  
  5
Tez tak uważam, nie mam ani sympatii ani nie interesują mnie wspomnienia byłych oprawcòw i ludobòjców, za to co się stało należy winić wszystkich niemców. Ciekawsze by były relacje z odbudowy zniszczonego miasta, a nie jakieś popierdólki, ze Helga szuka Hanca.
Jnuszekaleniekomuszek (2020.08.29)
podajcie mi adres tego pilota co halasuje przyjade mu pod dom i odpale warkot
(2020.08.29)
Kiedyś były inne czasy, inne uwarunkowania. Obecnie stocznia w Elblągu nie ma sensu. Nie ma podejscia pod względem warunków choćby do Gdańska. Mamy tendencje do idealizowania przeszłych czasów, ale to jest iluzja. Uwierz, że żyjesz dużo lepiej niż tamci przed 1945r.
Andrzej79 (2020.08.29)
@wstyd - Zgadzam się, ale problem leży po stronie naszych radnych-bezradnych, którzy kilka lat wstecz uchwalili przepis o takiej pisowni ulic w Elblągu (m. in. Grunwaldzka, Tysiąclecia, Piłsudskiego i wiele innych). Dopóki nie będzie to zmienione nową i poprawną uchwałą Rady Miasta, to ten błąd będzie wciąż funkcjonował. No, chyba że potraktujemy ten dziwoląg jako nazwę własną, wówczas będzie zachowana reguła językowa.
RodemzElbląga (2020.08.29)
No i bądźcie dumni, że nasz Stary Rynek jest też ulicą. Wg tych ograniczonych urzędasów wszystko w tym mieście jest ulicą. ..
Prawda (2020.08.29)

info

8  
  1
abstrahując od tresci ladna ta widokowka, delikatne niebo
(2020.08.29)

info

1  
  0