- To miejsce to symbol pamięci o tym, jak straszna była wojna – podkreśla Antoni Czyżyk, przewodniczący Rady Miejskiej w Elblągu. Odwołuje się do ofiar różnych narodowości, które zginęły w takich obozach. - To ma być przestrogą dla nas wszystkich, że skutki każdej wojny mogą być tragiczne dla każdego, bez względu na to, w którym miejscu żyje, jakie ma poglądy. To też przestroga i edukacja dla młodzieży – mówi o obchodzeniu takich rocznic przewodniczący. - To buduje naszą tożsamość i jest to budowanie na silnych fundamentach. Musimy pamiętać o tej smutnej historii, która nas dotyczyła. W II wojnie światowej zginęło od 40 do 60 mln ludzi, to jest piętno na ludzkości. Czy zbyt często mówimy o tej martyrologii? Sądzę, że to ma być symbol, przypomnienie, żywa lekcja historii od osób, których dotknął ten konflikt. Wszystko po to, żeby wojna, którą przeżyli nasi dziadkowie, rodzice, nigdy na nasze ziemie nie powróciła. Nasza tożsamość narodowa to też pamięć historii, a ta historia (dotycząca wojny i obozu Stutthof – red.) toczyła się tu, na naszych terenach. Pamięć o takich rocznicach jest więc jak najbardziej wskazana – mówi Antoni Czyżyk.
Przy pomniku upamiętniającym ofiary obozu Stutthof pojawiła się niedawno tablica informacyjna zrealizowana ze środków ministerialnych.
- Pierwsza elbląska filia obozu koncentracyjnego Stutthof powstała w początkach 1940 r. i funkcjonowała do wiosny 1941 r. Miejscem, w którym trzymano więźniów, była nieczynna fabryka pędzli i szczotek Neumanna przy dzisiejszej alei Grunwaldzkiej. W tym samym miejscu wcześniej, jeszcze w 1939 r. przetrzymywani byli polscy żołnierze wzięci do niewoli – czytamy w przygotowanym materiale. Druga filia obozu znajdowała się przy dzisiejszej ul. Fredry, działała od kwietnia 1941 do marca 1942 roku, później od jesieni 1944 do stycznia 1955. - Trzecia filia została uruchomiona we wrześniu 1944 r. nad rzeką Elbląga, naprzeciw stoczni Schichau, przy dzisiejszej ul. Radomskiej.
Łącznie w trzech elbląskich filiach KL Stutthof przebywało ok. 3000 więźniów.
- Wyjątkowy podobóz Stutthofu funkcjonował też w Elblągu na przełomie lat 1944-1945. Zadaniem skierowanych tu więźniarek narodowości żydowskiej była budowa umocnień naziemnych – czytamy jeszcze. Tuż przed ewakuacją przeniesiono je do obiektu przy Fredry. Było ich tam ok. tysiąc, 2/3 zmarło wskutek wyniszczających warunków...
"Łącznie w ewakuacji obozu koncentracyjnego Stutthof i podobozów wzięło udział ok. 30 tys. więźniów. Szacunkowa liczba ofiar to 17 tys. osób..."
