- Jak widać w pamiętnikach i zapisach rosyjskich z nielicznych zaatakowanych wtedy garnizonów, to działo się w nocy. Dlatego przyjmuje się, że powstanie wybuchło w nocy z 21 na 22 stycznia – podkreśla Piotr Imiołczyk, który prowadzi Międzyszkolne Koło Historyczne w Elblągu. - Jestem prapraprawnukiem powstańca styczniowego, Andrzeja Potockiego, więc stwierdziłem, że najważniejszą dla mnie sprawą jest nasza pamięć o tych wydarzeniach: pamięć rzeczywista, a nie lukrowana, z kwiatami i sztandarami. Taka pamięć i takie wydarzenia jak dzisiejsze powinny trwać wiecznie – podkreśla nauczyciel.
Międzyszkolne Koło Historyczne powstało 27 lat temu.
- Powoli zbieram umundurowanie, uzbrojenie i podobne rzeczy. Chcąc rekonstruować spotkanie styczniowe moglibyśmy to robić w 80 osób. W przypadku powstania warszawskiego mogłoby być to już 100 osób – mówi Piotr Imiołczyk. - Nie robię tego sam, wspomagają mnie moi przyjaciele, których przedstawicielem jest dziś Piotr Kędzierski. Wsparcie ze strony jego grupy jest niesamowite.
Piotr Imiołczyk podkreśla, że kluczową rolę w upamiętnianiu historycznych wydarzeń i ich uczestników odgrywają bez wątpienia uczniowie.
- Uczniowie wszystkich szkół, nie tylko tej, w której uczę, czyli Zespołu Szkół Zawodowych nr 1. W Międzyszkolnym Kole Historycznym są osoby z techników, szkół podstawowych, a przed likwidacją gimnazjów byli w nim także ich uczniowie – wymienia. - Udało nam się nakręcić dwa filmy: „Listy z powstania warszawskiego” i „Listy z powstania styczniowego”. Uczniowie tworzą też muzykę, potrafią napisać dobre teksty i je zarapować, co zdecydowanie jest poza moim zasięgiem, potem możemy tę muzykę dołożyć do nagrań – uśmiecha się nauczyciel. - Takiego materiału mamy naprawdę bardzo dużo, kilkanaście godzin – dodaje.
Oprócz „standardowego” wyposażenia powstańców, pasjonaci historii mieli ze sobą dość nietypowe akcesoria. Chodzi oczywiście o... maseczki.
- Uznałem, że będą one pamiątką, świadczącą o tym, że koronawirus nie był w stanie nas powstrzymać przed upamiętnieniem powstania. Normalne życie musi trwać – mówi Piotr Imiołczyk.
Nauczyciel podkreśla, że powstanie styczniowe było dla Polski niezwykle istotnym wydarzeniem.
- Różnie się mówi o powstaniu, ale często przyjmuje się założenie, że w ramach takiej romantycznej wizji odzyskania niepodległości była to najtragiczniejsza klęska – mówi. Zaznacza jednak, że jest to uproszczenie, bo dzięki uczestnictwu znacznej liczby chłopów w zrywie, a także zaprzestaniu płacenia przez nich podatków, doczekali się oni uwłaszczenia. - Chłop dostał ziemię na własność, nie mówił już, że jest „tutejszy”, a poczuł się właśnie Polakiem i stwierdził, że będzie walczył o swoją ojczyznę. To było niezwykle ważne w dalszym dążeniu do odzyskania niepodległości.
Gwoli kronikarskiego obowiązku zaznaczmy, że nauczyciel ZSZ nr 1 tło powstania styczniowego i jego znaczenie dla historii Polski przedstawił w naszej rozmowie znacznie szerzej. Gdyby przytoczyć całość, to artykuł mógłby się przemienić w niewielki referat. Dodajmy, że działania Międzyszkolnego Koła Historycznego nauczyciel realizuje z własnych środków.
Członkowie koła przyznają, że poznawanie historii w takiej praktycznej, aktywnej formie jest dla nich dużo ciekawsze niż nauka tylko z podręcznika.
- My od lat jesteśmy grupą osób, która uwielbia historię – podkreśla Jakub Ryś. - Na Żuławach jest wiele zabytków, wiele pięknej historii, chcemy tę naszą pasję rozwijać - dodaje.
Uczeń ZSZ nr 1 przyznaje, że choćby lokalna historia jest dość skomplikowana, co obrazuje choćby napływ nowych mieszkańców do Elbląga po wojnie. - Dopiero wtedy w Elblągu zamieszkali moi dziadek i babcia, wtedy zaczęła się ich własna elbląska historia – mówi z entuzjazmem.
- Zainteresowanie się historią jest prostsze z takim nauczycielem, jak nasz – dodaje Jakub Smołynec. - Takie lekcje są ciekawe, dzięki nim mamy obraz, jak różne dzieje wyglądały. Podręcznik, zeszyt i samo gadanie byłoby nudne – stwierdza.
Członkowie Międzyszkolnego Koła Historycznego złożyli znicze i oddali honory uczestnikom powstania przy obelisku w parku Traugutta. Towarzyszył im Piotr Kędzierski z Samodzielnej Grupy Odtworzeniowej „Pomorze” z siedzibą w Tczewie, która zrzesza rekonstruktorów z województw warmińsko-mazurskiego, pomorskiego i kujawsko-pomorskiego.
- Zajmujemy się rekonstrukcją historyczną, organizujemy widowiska i żywe lekcje historii – podkreśla rekonstruktor. Dodaje, że grupa zajmuje się przede wszystkim przedstawianiem realiów II wojny światowej.
- Posiadamy sprzęt z epoki: samochody pancerne, auta, motocykle – wymienia. - Skupiamy się na przedstawieniu walk żołnierzy II wojny światowej po obu stronach konfliktu. Współpracujemy też od lat ze szkołami, między innymi właśnie z Międzyszkolnym Kołem Historycznym. W ramach naszej działalności pomagamy też w organizacji wydarzeń upamiętniających powstania i II wojnę światową, na potrzeby takich wydarzeń wypożyczamy też ekwipunek, którym dysponujemy.
