Zielona Góra przeciera szlak
Idea, zgłoszona przez EKO, wzoruje się na porozumieniu gminy miejskiej oraz wiejskiej w Zielonej Górze, gdzie tego rodzaju połączenie wejdzie w życie z początkiem 2015 roku. Podobieństwo do Elbląga jest o tyle uzasadnione, że oba miasta są jednostkami na prawach powiatu, zaś łączne powierzchnie i liczba mieszkańców połączonych gmin są w obu przypadkach bardzo zbliżone.
Obecny stan rzeczy
Obecna gmina miejska, tj. miasto Elbląg ma powierzchnię niemal 80 km2 i jest zamieszkałe przez niespełna 128 tys. osób. Dochody zapisane w uchwale budżetowej na 2014 r. to ponad 512 mln zł, wśród których środki unijne stanowią przeszło 45 mln zł. Obecna gmina wiejska to z kolei obszar o powierzchni ponad 192 km2, z przeszło 7 tys. mieszkańców. W uchwale budżetowej na bieżący rok dochody tej jednostki samorządu określono na ok. 25,5 mln zł.
Powyższe dane wskazujÄ… jednoznacznie, że z uwagi na potencjaÅ‚ demograficzny i ekonomiczny, oczywistym liderem połączonej gminy winno być miasto ElblÄ…g, do którego administracyjnie włączona zostaÅ‚aby obecna gmina wiejska, podobnie jak bÄ™dzie to miaÅ‚o miejsce we wspomnianej Zielonej Górze. Warto jednak zwrócić uwagÄ™, że wÅ‚adze i mieszkaÅ„cy obecnej gminy wiejskiej nie mogÄ… absolutnie postrzegać ewentualnego połączenia jako swego rodzaju „wrogiego przejÄ™cia”. Co wiÄ™cej, uważam, że to wÅ‚aÅ›nie gmina wiejska byÅ‚aby stronÄ… porozumienia, która zyskaÅ‚aby na nim wiÄ™cej. NiewÄ…tpliwie połączenie miasta ElblÄ…g i gminy wiejskiej wymagaÅ‚oby nowego spojrzenia na tak powstałą jednostkÄ™ samorzÄ…du. Spróbujmy zatem rozważyć punkt po punkcie „za i przeciw” takiego rozwiÄ…zania, z punktu widzenia nowej, połączonej gminy (miasta) ElblÄ…g.
Wady
1. Koszty zmiany granic administracyjnych związane z aktualizacją map, ewentualną wymianą dokumentów, polityką informacyjną dotyczącą zmian, itp.
2. Zmiana miejsca załatwiania niektórych spraw urzędowych, w szczególności przez mieszkańców obecnej gminy wiejskiej
Kwestie „niejednoznaczne”
1. Redukcja liczby stanowisk urzÄ™dniczych – jednym z głównych celów połączenia gmin powinno być zmniejszenie kosztów funkcjonowania administracji, co jest niewÄ…tpliwie pozytywne. Trzeba jednak zwrócić uwagÄ™, że restrukturyzacja najprawdopodobniej wiÄ…zaÅ‚aby siÄ™ z redukcjÄ… niektórych etatów urzÄ™dniczych, a wiÄ™c wzrostem liczby osób bezrobotnych oraz koniecznoÅ›ciÄ… wypÅ‚acenia odchodzÄ…cym pracownikom odpraw. Te negatywne konsekwencje można byÅ‚oby ograniczyć w sytuacji, gdyby urzÄ™dnicy odchodzili z urzÄ™dów nie na zasadzie „klasycznych” zwolnieÅ„, lecz na Å›wiadczenia emerytalne lub przedemerytalne. Pomimo niekorzystnych krótkoterminowych skutków, w dÅ‚uższej perspektywie zmniejszenie liczby stanowisk urzÄ™dniczych wpÅ‚ynęłoby bardzo pozytywnie na finanse miasta.
2. Problem z terenami zalewowymi – spore obszary (okolice Drużna, Wyspa Nowakowska, tereny depresyjne) z uwagi na zagrożenie powodziowe majÄ… bardzo ograniczonÄ… możliwość wykorzystania, w szczególnoÅ›ci w zakresie zabudowy. Z jednej strony jest to niewÄ…tpliwa wada, z drugiej jednak połączenie gmin mogÅ‚oby dać impuls do pozyskania Å›rodków zewnÄ™trznych na inwestycje przeciwpowodziowe na tych obszarach (np. z ministerialnej premii, o której za chwilÄ™), czego bardzo dobrym przykÅ‚adem jest uzyskanie znacznego dofinansowania na prace przeciwpowodziowe na terenie ElblÄ…ga.
3. Zmiany w stawkach podatków i opÅ‚at lokalnych – tu potrzebny byÅ‚by rozsÄ…dny kompromis obu stron porozumienia. Można przy tym rozważyć rozwiÄ…zanie przyjÄ™te w Zielonej Górze, gdzie w przypadku innej stawki daniny w obu gminach, po połączeniu obowiÄ…zywaÅ‚a bÄ™dzie stawka niższa. Z punktu widzenia mieszkaÅ„ców oraz inwestorów, byÅ‚oby to oczywiÅ›cie optymalne rozwiÄ…zanie.
Korzyści
1. Znaczące zwiększenie powierzchni miasta (od Rangór/Jagodna oraz Zalewu Wiślanego na północy, aż za południowe krańce jeziora Drużno na wysokości Pasłęka oraz od Bogaczewa na wschodzie, po rzekę Nogat na zachodzie):
a. włączenie atrakcyjnych terenów inwestycyjnych, na potrzeby zakładów produkcyjnych, usług (np. centra logistyczne i powierzchnie magazynowe korzystające z położenia na przecięciu dróg ekspresowych S7 i S22), ale także dla budownictwa jednorodzinnego
b. budowa/rozbudowa infrastruktury: wodociągi, kanalizacja, drogi, chodniki, ścieżki rowerowe, oświetlenie, komunikacja miejska, linie tramwajowe, infrastruktura przeciwpowodziowa, co spowodowałoby wzrost atrakcyjności terenów leżących na obszarze obecnej gminy wiejskiej, a w konsekwencji wzrost wartości nieruchomości na tych terenach, a także zwiększenie mobilności mieszkańców, których duża część pracuje przecież w Elblągu
c. pozyskanie terenów atrakcyjnych turystycznie i wypoczynkowo, jak choćby części Wysoczyzny Elbląskiej, rzeki Nogat, najniżej położonego naturalnego punktu w Polsce, czy miejsca, w którym istniała osada Truso (można byłoby pokusić się tu o zbudowanie jej repliki, jako atrakcji turystycznej i edukacyjnej)
2. Zwiększenie liczby ludności, co wiązałoby się z wyższymi wpływami z PIT, CIT oraz dotacji i subwencji, a także wzrostem znaczenia miasta
3. Ujednolicenie przepisów lokalnych, np. w zakresie stawek opłat i podatków lokalnych, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, strategii rozwojowych, ochrony środowiska, itd.
4. Uzyskanie ministerialnej premii za połączenie – wedÅ‚ug wyliczeÅ„ EKO byÅ‚aby to kwota ponad 64 mln zÅ‚ w ciÄ…gu piÄ™ciu lat, tj. niemal 13 mln zÅ‚ rocznie. Taki zastrzyk Å›rodków zewnÄ™trznych mógÅ‚by posÅ‚użyć np. jako wkÅ‚ad wÅ‚asny do projektów dofinansowanych z programów unijnych, np. na budowÄ™/rozbudowÄ™ wspomnianej powyżej infrastruktury. ZakÅ‚adajÄ…c unijne wsparcie na poziomie 75% wartoÅ›ci projektu, kwota ministerialnej premii pozwoliÅ‚aby w skali piÄ™ciu lat na realizacjÄ™ zamierzeÅ„ o niebagatelnej wartoÅ›ci ponad 256 mln zÅ‚.
5. Wzrost „siÅ‚y przetargowej” w negocjacjach oraz atrakcyjnoÅ›ci ogÅ‚aszanych przetargów, np. na wywóz nieczystoÅ›ci, odÅ›nieżanie, remonty dróg, dostarczanie dóbr i usÅ‚ug dla placówek publicznych, co powinno skutkować spadkiem cen, a wiÄ™c oszczÄ™dnoÅ›ciami budżetowymi
6. Pozytywne postrzeganie Elbląga na zewnątrz, jako dynamicznego, chcącego się rozwijać miasta, które chce i potrafi sięgnąć po środki zewnętrzne (premia ministerialna), dbającego jednocześnie o sprawne i możliwie tanie (!) funkcjonowanie administracji samorządowej. Jednocześnie warto wspomnieć, że Elbląg z ok. 272 km2 stałby się pod względem powierzchni siódmym miastem w Polsce, wyprzedzając takie ośrodki jak Gdańsk czy Poznań.
7. Brak „kwiatków” ograniczajÄ…cych rozwój ElblÄ…ga, takich jak zbyt niski most na Nogacie w KÄ™pkach, most pontonowy na rzece ElblÄ…g w Nowakowie, itp. przykÅ‚adów bÄ™dÄ…cych konsekwencjÄ… braku spójnoÅ›ci i komplementarnoÅ›ci polityki infrastrukturalnej oraz oczekiwaÅ„ w obu gminach, czy też sytuacji, w której tereny leżące po dwóch stronach obwodnicy ElblÄ…ga znajdujÄ… siÄ™ w dwóch obecnie odrÄ™bnych gminach
8. Realizacja ważnych inwestycji i projektów, jak choćby połączenia przyszłej drogi ekspresowej S7 od strony Gdańska z drogą wojewódzką DW503 i dalej z Modrzewiną oraz północną częścią obecnej gminy wiejskiej, wraz z budową mostu wysokiego (ewentualnie zwodzonego) na rzece Elbląg w Nowakowie, współfinansowanie i promowanie kolei nadzalewowej, itd.
9. Zyskanie granicy z województwem pomorskim, co mogłoby być pierwszym krokiem w kierunku administracyjnego przyłączenia Elbląga do tego województwa, postulowanym niezmiennie przez elblążan od wejścia w życie reformy administracyjnej kraju w 1999 r.
Bilans zysków i strat każdy zinterpretować może indywidualnie, warto jednak zwrócić uwagę na fakt, iż mobilność mieszkańców i ich potrzeby już teraz sprawiają, że dwa odrębne organizmy administracyjne, jakimi są miasto Elbląg oraz gmina wiejska wzajemnie się przenikają. Mieszkańcy gminy wiejskiej leczą się, robią większe zakupy, uczą się, studiują i przede wszystkim pracują w Elblągu, elblążanie zaś szukają spokoju na terenach obecnej gminy wiejskiej, wypoczywając nad wodą, w podelbląskich lasach, czy też coraz częściej osiedlając się na wsi. Uważam, że warto ten proces integracji wspierać, z korzyścią dla wszystkich mieszkańców. Poza tym, większy może więcej.
Krzysztof (dane czytelnika do wiadomości redakcji)
Najnowsze artykuły w tym dziale
Bądź na bieżąco, zamów newsletter