Ta groźna roślina inwazyjna ma właściwości parzące. We wszystkich jej częściach znajduje się olejek eteryczny zawierający duże stężenie substancji kumarynowych (światłouczulających), które przy jednoczesnym działaniu promieni słonecznych mają właściwości fototoksyczne i rakotwórcze.
Do Polski został sprowadzony pod koniec lat 50-tych XX wieku jako obiecująca roślina paszowa. Obecnie w Polsce jest objęta prawnym zakazem uprawy, rozmnażania i sprzedaży. Uprawy zostały porzucone, jednak gatunek zaczął rozprzestrzeniać się samorzutnie. W chwili obecnej spotykany jest już w całej Polsce.
Barszcz Sosnowskiego to bylina:
- o masywnej budowie (inne podobne gatunki mogą dorastać do tej samej wysokości, ale są drobniejsze w budowie);
- dorastająca w ciągu jednego sezonu do 3 - 5 metrów wysokości;
- o łodygach pustych w środku, pokrytych w dolnej części fioletowymi plamkami;
- z białymi, drobnymi kwiatami zebranymi w bardzo duże parasolowate kwiatostany o średnicy ok. 50 cm (przypominają kwiaty kopru);
- o bardzo dużych złożonych liściach (ok. 150 cm średnicy), które są skrętolegle ułożone na łodydze.
Toksyczność barszczu
Skóra po kontakcie z sokiem barszczu (zawierającym m.in. furanokumaryny), poddana ekspozycji na promienie słoneczne (UVA) może ulegać poparzeniom wszystkich trzech stopni. Powstałe w ich wyniku rany i owrzodzenia trudno się goją, mogą utrzymywać się nawet do kilku lat. W skrajnych przypadkach może dojść do rozległej martwicy skóry. Substancje światłouczulające barszczu są również emitowane do otoczenia, dlatego mogą osadzać się na skórze nie tylko w bezpośrednim kontakcie z rośliną, ale także poprzez powietrze, co ma miejsce szczególnie w upalne, wilgotne dni. Wdychanie olejków eterycznych może powodować bóle i zawroty głowy oraz nudności, a w skrajnych przypadkach poparzenia dróg oddechowych.
Objawy
- Na skutek kontaktu skóry z rośliną obserwuje się objawy podobne do poparzenia termicznego. Następnie – zależnie od nasilenia poparzenia – mogą pojawić się pęcherze z surowiczym płynem, a nawet głębokie rany;
- wdychanie olejków eterycznych może prowadzić do bólu głowy, nudności, poparzenia dróg oddechowych;
- objawy występują po kilkunastu minutach od kontaktu z rośliną – największe natężenie następuje w ciągu 30 minut do 2 godzin. Objawy mogą nasilać się w ciągu 24 godzin.
Jak się ustrzec przed poparzeniem?
- Należy nie dotykać i nie chwytać roślin przy użyciu gołych rąk.
- Nie pozwalać dzieciom na zabawę nieopodal barszczu Sosnowskiego, ze względu na rozmiar rośliny i puste łodygi może się ona wydawać dla dzieci szczególnie atrakcyjna.
- W upalne dni należy unikać zbliżania się do rośliny, ze względu na lotne olejki eteryczne emitowane do otocznia, które mogą osadzać się na skórze.
Pierwsza pomoc przy poparzeniu:
- Jeżeli miał miejsce kontakt z rośliną, ale nie wystąpiły jeszcze objawy poparzenia należy jak najszybciej (w ciągu 5-10 minut) obmyć skórę dużą ilością letniej wody z mydłem.
- W każdym przypadku – niezależnie od stopnia nasilenia objawów – należy unikać ekspozycji na światło słoneczne (nawet w przypadku braku objawów przynajmniej przez 48 godzin). Zaleca się w ramach profilaktyki zastosowanie kremu z wysokim filtrem UV
- W przypadku wystąpienia objawów tj. opuchlizna, pęcherze lub reakcja zapalna, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza!
- Podczas oczekiwania na kontakt z lekarzem, w celu złagodzenia symptomów, można zastosować okłady z mokrych kompresów lub lodu.
- W przypadku kontaktu oczu z rośliną należy je przemyć dokładnie wodą i chronić przed światłem.
Miejsca występowania barszczu Sosnowskiego w Polsce można sprawdzić w bazie online, która dziś liczy blisko 3000 lokalizacji.
Zauważony barszcz Sosnowskiego należy zgłosić pod całodobowy numer alarmowy straży miejskiej 986.
Więcej informacji na stronie.
Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Elblągu
Najnowsze artykuły w tym dziale
Bądź na bieżąco, zamów newsletter