Wystawa „Uciekinierzy z PRL-u” została przygotowana przez pracowników Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach - Monikę Bortlik-Dźwierzyńską i Marcina Niedurnego. Poświęcona jest problematyce ucieczek obywateli polskich z kraju w latach 1945-1989. Celem wystawy jest przede wszystkim zaprezentowanie ich różnorodnych form, ale też ukazanie metod stosowanych przez władze w celu przeciwdziałania ucieczkom.
Początkowe panele koncentrują się wokół funkcjonowania Wojsk Ochrony Pogranicza, formacji odpowiedzialnej za bezpieczeństwo granic Polski Ludowej. Na uwagę zasługują zwłaszcza fotografie przedstawiające tzw. przygraniczny pas kontrolny w postaci kilkunastometrowej szerokości odcinka zaoranej ziemi. W tej części zobaczyć można również instrukcje i wytyczne Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, dotyczące ucieczek i odmów powrotu do kraju obywateli PRL. Na kolejnych planszach zaprezentowano wiele unikalnych fotografii i dokumentów ilustrujących już konkretne przypadki ucieczek, zarówno tych najgłośniejszych, jak i mniej znanych. Autorzy przypominają m.in. okoliczności ucieczki Stanisława Mikołajczyka, Józefa Światły, braci Zielińskich. Jednocześnie przedstawiają wiele zapomnianych ucieczek, np. historię Lecha Cyrka czy załogi ORP „Żuraw”.
Najwięcej osób korzystało jednak z bezpieczniejszej „drogi” na Zachód, odmawiając powrotu do kraju z wycieczek zagranicznych, wyjazdów służbowych i prywatnych. Wśród nich znalazły się postaci ważne dla polskiej kultury, nauki i sportu, jak chociażby Czesław Miłosz, Leopold Tyrmand, Władysław Kozakiewicz. „Ucieczki” te przedstawiają ostatnie plansze ekspozycji.
Znajdujące się na wystawie zdjęcia i dokumenty w większości prezentowane będą po raz pierwszy, ponadto zwiedzający będą mogli usłyszeć fragmenty archiwalnych audycji Radia Wolna Europa z udziałem osób, którym udało się zbiec z kraju, w tym m.in. wypowiedzi Józefa Światły o okolicznościach jego ucieczki w 1953 r. Ekspozycji towarzyszy film pt. „Ucieczka na Bornholm” w reżyserii Wojciecha Bockenheima, opowiadający historię porwania samolotu rejsowego PLL „LOT” do Danii w grudniu 1949 r.
Wystawa „Uciekinierzy z PRL-u”, która jest prezentowana w Galerii Nobilis, stanowi część cyklu „Co ty wiesz o PRL-u?” realizowanego przez elbląski Światowid i gdański IPN.
Mówi opiekun wystawy Kamil Rutecki z Biura Edukacji Publicznej IPN w Gdańsku:
Najnowsze artykuły w tym dziale
Bądź na bieżąco, zamów newsletter
