Św. Mikołaj na przystanku PKS

6
06.12.2025
Św. Mikołaj na przystanku PKS
fot. Anna Dembińska
To tylko jedna ze świątecznych pocztówek z kolekcji Haliny Różewicz - Książkiewicz, które do 6 stycznia możemy oglądać w Kamieniczkach Elbląskich. To swoista druga część wystawy z wiosny tego roku na której prezentowane pocztówki wielkanocne. Tym razem przyszedł czas na pocztówki związane z Bożym Narodzeniem. Zobacz zdjęcia.

- Kolekcja powstała trochę przypadkiem. Kiedy zobaczyłam ładną pocztówkę, to ją kupowałam – wspominała Halina Różewicz – Książkiewicz na piątkowym (5 grudnia) wernisażu wystawy pocztówek bożonarodzeniowych „Wesołych Świąt Bożego Narodzenia”. - Przez te wszystkie lata trochę się ich uzbierało. Zbierałam, bo mi się podobały.

Halina Różewicz – Książkiewicz chciała przekazać swoją kolekcję Galerii EL. I tym sposobem pocztówki zobaczyła Joanna Mierzejewska, która wymyśliła, żeby pokazać je elblążanom na wystawie. Wiosną można było obejrzeć pocztówki związane z Wielkanocą, w piątek zaprezentowano te związane z Bożym Narodzeniem.

- W latach 60. tych XX wieku przedsiębiorstwo „Ruch” zlecało wybitnym artystom projektowanie pocztówek. Artystom tez się to opłacało, ponieważ w przedświątecznym okresie mogli zarobić całkiem przyzwoite, jak na tamte czasy, pieniądze – mówiła Joanna Mierzejewska, kuratorka wystawy.

Już pierwszy rzut oka na pocztówki powoduje pewien dysonans. Pamiętajmy, że pocztówki w pochodzą z lat 60. i 70. tych ubiegłego wieku, z okresu Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, które to państwo kościół katolicki traktowało jak wroga. I na pocztówkach wydawanych z okazji Bożego Narodzenia trzeba się postarać, żeby znaleźć głównych bohaterów opowieści: świętą rodzinę, Jezusa, inne elementy religijne. Dominuje... św. Mikołaj (w tym tytułowy czekający na przystanku PKS), rozmaite aktywności zimowe jak jazda na nartach, czy bitwa na śnieżki, zwierzęta w zimowym anturażu, pejzaże.

Św. Mikołaj na przystanku PKS
fot. Anna Dembińska

- Pocztówki w dużej mierze świecki charakter. W pewnym sensie łączą się z tradycyjnymi motywami świątecznymi jak szopka, trzej królowie, jednak w tamtym okresie świeckość była dominująca – opowiadała Joanna Mierzejewska. - Do końca nie udało się uciec od chrześcijańskiego, religijnego charakteru pocztówek. Te motywy się mieszają. Było to wyzwanie dla artystów, aby przeszłą ona przez cenzurę i była związana z Bożym Narodzeniem.

- Tematy pocztówek są różne: od abstrakcji po Trzech Króli. Warto zwrócić uwagę na autorów pocztówek, którymi byli znani twórcy – dodała Halina Różewicz – Książkiewicz. - Najpierw trzeba było własnoręcznie namalować każdą pocztówkę, a dopiero potem tworzyć kopie. Można to porównać do tworzenia obrazu. Zupełnie inaczej niż dziś.

Na wystawie zaprezentowano około 140 pocztówek. Zostały one przekazane do Galerii EL.

- Zapraszam Państwa w nostalgiczną podróż pełną wspomnień, jak kiedyś wyglądały święta – mówiła Agata Prystupa, dyrektor Departamentu Kultury i Organizacji Imprez w elbląskim ratuszu. - Kojarzyły się z rodzinnym ciepłem, śmiechem dzieci i śniegiem, którego nam brakuje. W dobie internetu tradycja wysyłania pocztówek powoli umiera.

Wystawę „„Wesołych Świąt Bożego Narodzenia”” można oglądać w Kamieniczkach Elbląskich do 6 stycznia.

SM

Fotoreportaż

Kliknij, żeby zobaczyć więcej zdjęć

Najnowsze artykuły w tym dziale Bądź na bieżąco, zamów newsletter

A moim zdaniem...

Wystawę „„Wesołych Świąt Bożego Narodzenia”” można oglądać w Kamieniczkach Elbląskich do 6 grudnia. Nie rozumiem dlaczego tak krótko, skoro do Świąt jeszcze kilka tygodni. Przyzwyczaiłem się, że w Elblągu wszystko dzieje się i na wszystko czeka się 5 razy dłużej niż np. w Trójmieście, a tu taki pośpiech.
(2025.12.06)
Czy z tym terminem trwania wystawy to jakaś pomyłka?
(2025.12.06)

info

4  
  1
Poprawiliśmy. Wystawa trwa do 6 stycznia
SebastianMalicki (2025.12.06)
Pamiętam, że takie kartki można było kupić w Cepeli, w Elblągu były dwie.... , piękne rzeczy tam sprzedawali
(2025.12.07)

info

1  
  0
bardzo słaba wystawka nudnych karteczek przez kogos niby co robi coś w elblagu ale nie jest znany, dziwna niby wystawa, pełno mam takich kartek ale nie cisnę sie na pokaz na rynku wiele tego jest
(2025.12.18)

info

0  
  0
bardzo kapryśna wystawka, brrr nie lubię nudne
(2025.12.18)

info

0  
  0