W 2009 r. premier Rosji WÅ‚adimir Putin podpisaÅ‚ rozporzÄ…dzenie rzÄ…du o budowie BaÅ‚tyckiej Elektrowni Atomowej w obwodzie kaliningradzkim. Elektrownia ma stanąć nad Niemnem w mieÅ›cie Nieman, w pobliżu granicy z LitwÄ…. BÄ™dzie miaÅ‚a dwa bloki energetyczne o mocy po 1150 megawatów każdy. BudowÄ™ pierwszego bloku zaplanowano na lata 2010-2016, drugiego – na lata 2012-2018. Zainstalowane zostanÄ… w nich reaktory wodne ciÅ›nieniowe WWER-1200, które uchodzÄ… za bezpieczne. Ich budowa nie różni siÄ™ zasadniczo od konstrukcji zachodnich. Strona rosyjska podkreÅ›la, że uzyskaÅ‚y one od Unii Europejskiej certyfikat jakoÅ›ci i bezpieczeÅ„stwa.
Elektrownia ma zagwarantować bezpieczeÅ„stwo energetyczne obwodu kaliningradzkiego, a dwie trzecie wytwarzanego w niej prÄ…du Rosja zamierza eksportować, przede wszystkim do Polski, Niemiec i na LitwÄ™. Strona rosyjska zaproponowaÅ‚a już Polsce przeciÄ…gniÄ™cie kabla miÄ™dzy Kaliningradem i ElblÄ…giem. Rozważa też uÅ‚ożenie kabla po dnie BaÅ‚tyku, wzdÅ‚uż magistrali gazowej Nord Stream, która ma bezpoÅ›rednio połączyć RosjÄ™ z Niemcami.
BaÅ‚tycka Elektrownia Atomowa ma być pierwszÄ… siÅ‚owniÄ… jÄ…drowÄ… w Rosji wybudowanÄ… z udziaÅ‚em kapitaÅ‚u prywatnego, w tym zagranicznego. Wszystkie dotychczasowe sÄ… paÅ„stwowe. W tej w Kaliningradzie paÅ„stwo chce zachować 51 proc. udziaÅ‚ów, objÄ™cie udziaÅ‚ów w elektrowni zaproponowano także Polsce. Koszt budowy szacuje siÄ™ na 6 mld euro.
Kamień węgielny pod budowę Bałtyckiej Elektrowni Atomowej wmurowano 25 lutego 2010 r.
O planach zwiÄ…zanych z elektrowniÄ… atomowÄ… w obwodzie kaliningradzkim mówiÅ‚ poseÅ‚ Witold Gintowt-DziewaÅ‚towski na swojej konferencji prasowej: – Podczas niedawnej wizyty prezydenta Rosji Dmitrija Miedwiediewa w Polsce byÅ‚em zaangażowany w kontakty polsko-rosyjskie – opowiadaÅ‚ poseÅ‚. – Poproszono mnie m.in. o zbadanie zainteresowania Polski uczestniczeniem w przedsiÄ™wziÄ™ciu, jakim jest budowa BaÅ‚tyckiej Elektrowni Atomowej, w dwóch obszarach: kapitaÅ‚owym i eksploatacyjnym. Otóż Rosja bardzo chÄ™tnie widziaÅ‚aby partnera polskiego przy realizacji tego przedsiÄ™wziÄ™cia i jeszcze chÄ™tniej widziaÅ‚aby możliwość eksploatacji energii elektrycznej, na przykÅ‚ad do póÅ‚nocnych regionów Polski.
PoseÅ‚ przekonywaÅ‚, że to powinno nas zainteresować: – Jak paÅ„stwo wiecie, energia elektryczna w naszym województwie, w ElblÄ…gu również, należy do najdroższych w kraju. Z kilku powodów, przede wszystkim producenci wykorzystujÄ… sytuacjÄ™ monopolu i ksztaÅ‚tujÄ… ceny tak, a nie inaczej, do tego dochodzÄ… koszty przesyÅ‚u, bo poważnych producentów energii elektrycznej u nas nie ma my i na tym mieszkaÅ„cy naszego województwa cierpiÄ…. Przyznam, że jest to jakaÅ› oferta. Czy nie warto by pomyÅ›leć, by w niedalekiej przyszÅ‚oÅ›ci korzystać z możliwoÅ›ci zaopatrywania siÄ™ w energie u Rosjan, oczywiÅ›cie pod warunkiem, że bÄ™dzie to korzystne ekonomicznie.
Sprawa ma szerszy kontekst. W niedÅ‚ugim czasie poza elektrowniÄ… atomowÄ… w obwodzie kaliningradzkim majÄ… powstać dwie w Polsce, jedna na Litwie i jedna na BiaÅ‚orusi. Pięć elektrowni atomowych w tak bliskim sÄ…siedztwie to może być za dużo, bÄ™dÄ… ze sobÄ… konkurować o nabywców nadwyżek energii.
Jest raczej pewne, że elektrownia w obwodzie kaliningradzkim powstanie najszybciej.
Do tego wszystkiego dochodzi jeszcze wciąż silna w Polsce nieufność wobec Rosji.
Odpowiedź na pytanie posÅ‚a DziewaÅ‚towskiego nie jest wiÄ™c oczywista, nawet dla samego posÅ‚a. ZwróciÅ‚ siÄ™ wiÄ™c do elblÄ…skich dziennikarzy: – Może warto zapytać mieszkaÅ„ców ElblÄ…ga, korzystajÄ…c z waszych możliwoÅ›ci, czy gdyby byÅ‚a okazja kupowania energii elektrycznej na warunkach korzystniejszych niż dzisiejsze, od Rosjan, czy nie byliby tym zainteresowani. ByÅ‚aby to również szansa na zÅ‚amanie monopolu Energi. Gdyby siÄ™ okazaÅ‚o, że spora część mieszkaÅ„ców naszego regionu jest zainteresowana kupowanie rosyjskiego prÄ…du, rzÄ…d RP musiaÅ‚yby wziąć to pod uwagÄ™.
Odsyłamy więc do naszego sondażu.