Historia okolic Elbląga: Od Górek do Gurcza (odc. 109)

4
20.05.2018
Historia okolic Elbląga: Od Górek do Gurcza (odc. 109)
Zdjęcie mostu w Grabówku pochodzi ze strony zabytki.ocalicodzapomnienia.eu
W naszym cyklu kontynuujemy wędrówkę po miejscowościach gminy Kwidzyn, która w latach 1975-1998 należała do województwa elbląskiego. Czy wiecie, że w okolicach Grabówka istniał na początku XX wieku most z dwupiętrowym schronem bojowym? O tych i innych ciekawostkach opowiada Karol Wyszyński, przewodnik elbląskiego PTTK.
Górki
   Przed podbojem tych ziem przez Krzyżaków w tym miejscu istniała wieś nazywana wówczas Wojsławice (Woyslawicz). Odkrycia archeologiczne pokazują jednak, że osadnictwo kwitło tutaj już w czasach neolitu (ok. 4500 lat p.n.e.)
   Po raz pierwszy nazwa Górki (Gurken) w źródłach pisanych pojawia się w XVI wieku. W wieku XVIII we wsi powstał dwór w stylu barokowym. W wyniku licznych przebudów stracił swój dawny styl. Obecnie jest zaadaptowany na działalność warsztatów terapii zajęciowej Fundacji „Misericordia”.Znajduje się też tu siedziba Europejskiego Centrum Energii Odnawialnej.
   W Górkach urodziła się Ida Siekmann (1902-1961), uważana za pierwszą ofiarę muru berlińskiego.
   Przed 1945 rokiem wieś nosiła wiele różnych nazw. Waltherstorph, Waltherisdorf, Walthersdorf, Gorken olym Woyslavicz dicta, Gorcken, Gurken, Waltershof. Górkami stała się w 1950 r.
   
   Grabówko
   Nie wiadomo, kiedy ta wieś powstała. Ale na pewno było to wiele lat przed wojną trzynastoletnią, bowiem według zapisków z 1454 r. ówczesny starosta z Grudziądza Jan Szczekociński wezwał do siebie miedzy innymi sołtysa tej wsi wówczas noszącej miano Gotteswarder. To tutaj w 1460 r. stacjonował silny oddział wojska polskiego, który próbował przy pomocy części mieszczan zająć Kwidzyn.
Historia okolic Elbląga: Od Górek do Gurcza (odc. 109)
Zdjęcie ze strony zabytki.ocalicodzapomnienia.eu

   W pobliżu Grabówka przebiegała linia kolejowa Kwidzyn-Smętowo Graniczne. W 1905-1909 na Wiśle dla tego połączenia pobudowano most kolejowo-drogowy o długości ponad kilometra, posiadający 10 przęseł. Zgodnie z ówczesną techniką wojskową posiadał on bramy obronne, a na prawym brzegu umiejscowiono dwupiętowy blokhauz (schron bojowy). Po uzyskaniu przez Polskę niepodległości i powstaniu granicy na Wiśle most po 1928 r. rozebrano. W okresie II wojny światowej Niemcy pobudowali tu most drewniany i przystąpili do budowy mostu stalowego. Jednak w wyniku ofensywy Armii Czerwonej oba mosty wysadzili. Rosjanie pobudowali most drewniany, który skończył swój żywot w 1947 r.
   Obecną nazwę wsi nadano w 1947 r., do tego czasu obowiązywała Klein Grabau. W przeszłości występowała też nazwa Gotteswerder. 
   
   Gurcz
   Wieś powstała w XVI w. w wyniku aktywnego zagospodarowania przez mennonitów zabagnionego wówczas terenu znajdującego się pomiędzy dwoma odnogami Nogatu..
   W rejonie Gurcza w nocy z 25 na 26 stycznia 1945 r. toczyły się zacięte boje pomiędzy wojskami trzech batalionów Armii Czerwonej i armią niemiecką, wspieraną czołgami. Sowieci wygrali dzięki dodatkowemu wsparciu odwodów 314. pułku stacjonującego wówczas w Tychnowach.
   Po 1945 r. we wsi działała czteroklasowa szkoła podstawowa. Po 1964 r. grunty należące do państwowego Funduszu Ziemi przejmował PGR Szałwinek. W 1974 r. powstała tu baza Zakładu Rolnego Gurcz.
   Dawną nazwę Gutsch (Zandersfelde) zastąpiono Gurczem. W przeszłości występowały też następujące określenia: Kurze, Gutts, Gutzsche, Gutsch.
WyKa

Najnowsze artykuły w tym dziale Bądź na bieżąco, zamów newsletter

A moim zdaniem...

Dziękuję Panu za kolejną prezentację miejscowości i miejsc które przypadły nam "dzięki Adolfowi" i Jałcie, w zamian za dzikie, " azjatyckie " strony Ukrainy, Białorusi i Litwy. Dzięki temu jesteśmy bliżej Europy, chociaż dzisiaj rządzący " zakłamują historię i chcą wracać do przeszłości. .. utopia. .. Polska od morza do jeziora. .. Balatonu. ..
(2018.05.20)
Masz na myśli "azjatycki" Lwów czy Wilno?
www (2018.05.20)
Jaki ma sens powtarzanie informacji za jakimiś dziwnymi stronami www ? Nie trzeba mieć żadnej wiedzy, żeby zobaczyć, że na zdjęciach są dwa różne mosty.
MostKarola(wPradze) (2018.05.20)
@MostKarola(wPradze) - to druga strona mostu bo most zawsze ma dwa końce. ..
EdytaGórniak (2018.05.21)



Reklama X