W centrum odsłoniętego dziś przy Rycerskiej pomnika znajduje się popiersie marszałka Józefa Piłsudskiego, a obok niego umieszczono cztery płyty poświęcone współtwórcom niepodległości: Ignacemu Daszyńskiemu, Wincentemu Witosowi, Ignacemu Paderewskiemu i Romanowi Dmowskiemu. Podczas uroczystości wielokrotnie podkreślano, że pomnik jest uhonorowaniem ludzi o odmiennych poglądach politycznych, którym jednak przyświecał wspólny cel, jakim jest niepodległość właśnie. Autorem pomnika jest Stanisław Szachowicz.
- Święto Niepodległości jest jednym z naszych najważniejszych i najbardziej radosnych świąt narodowych – mówił marszałek województwa warmińsko-mazurskiego, Gustaw Marek Brzezin. - W ten sposób upamiętniamy odzyskanie przez Polskę niepodległego państwa – wskazywał. - Zostało to okupione ogromnymi ofiarami, dlatego z szacunkiem i wdzięcznością pochylamy głowy wobec naszych przodków.
- Potrzebujemy symboli, one są nośnikiem naszej tożsamości, do nich odwołujemy się w chwilach chwały, a także w momencie próby – podkreślał Witold Wróblewski, prezydent Elbląga. - Odsłaniając dziś pomnik, jak i wiadukt, który upamiętnił okrągłą rocznicę odzyskania niepodległości, pokazujemy ciągłość naszej historii – zaznaczył. Mówił też o osobach upamiętnionych poprzez pomnik i o dzielących ich różnicach. - Jednak w tamtym momencie, kiedy na chwilę otworzyło się okno historycznych przemian, wszyscy oni dobrze wyczuli, że potrzebna jest jedność w działaniu, że na arenie międzynarodowej, gdzie decydowały się losy Polski, mówić trzeba jednym głosem. Tej jedności potrzeba było nam wtedy, jak i dziś - mówił. - Pokazuje to dobitnie obecna sytuacja na naszej wschodniej granicy. Pamiętajmy, jak pamiętali wówczas Piłsudski, Daszyński, Witos, Dmowski, Paderewski: w najważniejszych sprawach dla Polski musimy stanąć w jedności - przekonywał. Apelował do odłożenia na bok obecnie trwających sporów politycznych i wspólnego działania "dla Polski i dla naszej małej ojczyzny, którą jest Elbląg". - Dziękował też darczyńcom, którzy wsparli finansowo budowę pomnika (pisaliśmy o tym tutaj).
- 11 listopada to nie jest kolejny zwyczajny dzień, to wyjątkowe święto w życiu każdego Polaka – mówił Antoni Czyżyk, przewodniczący Rady Miejskiej w Elblągu. - Droga Polski do wolności była drogą trudną, Polacy jednak, mimo licznych porażek, nie tracili wiary i ducha walki – podkreślał.
- Na szczególne uznanie zasługuje piękna inicjatywa odsłonięcia Pomnika Twórców Niepodległości - napisał m. in. w liście do władz miasta Artur Chojecki, wojewoda warmińsko-mazurski. - Jestem przekonany, że będzie to wyjątkowy początek patriotycznej edukacji najmłodszych mieszkańców Elbląga.
Przypomnijmy, że główną inicjatorką powstania nowego pomnika jest była elbląska radna Maria Kosecka, należąca do Związku Piłsudczyków Rzeczypospolitej Polskiej.
- Całe swoje życie poświęcił na to, by Polska stała się wolna - mówił o Józefie Piłsudskim Stanisław Władysław Śliwa, generał Związku Piłsudczyków RP. W swoim przemówieniu opowiadał m. in. o dokonaniach marszałka, nazywając go "największym z Polaków". - Niech żyje wolna i umiłowana ojczyzna – podsumował swoje wystąpienie.
Stowarzyszenie nadało Złoty Krzyż Związku Piłsudczyków RP biskupowi elbląskiemu, marszałkowi województwa, prezydentowi Elbląga i przewodniczącemu Rady Miejskiej "za krzewienie idei i czynu pierwszego marszałka Polski, Józefa Piłsudskiego".
Po części oficjalnej Narodowego Święta Niepodległości równolegle odbył się w Elblągu Bieg Niepodległości i rodzinny festyn na placu katedralnym, podczas którego miały miejsce występy artystyczne. Można też było spróbować wojskowej grochówki.
